Słowotwórstwo - Mix CKE - Test

Pamiętaj o STRATEGII przy zadaniach maturalnych ze słowotwórstwa:

KROK 1: Określ JAKIEJ części mowy potrzebujesz w luce.

• Po the / a / my → noun.
• Po be / very / quite → adjective.
• Po czasowniku ("speak ___, work ___") → adverb.
• Po podmiocie + auxiliary → main verb.

KROK 2: Sprawdź czy potrzebujesz NEGATYWNEGO prefiksu.

• Sygnały kontekstu: not, never, anti-, opposite, against...

KROK 3: Zastosuj odpowiedni sufiks/prefiks.

Pamiętaj o KLUCZOWYCH POŁĄCZENIACH (negacja + część mowy):

Słowo	Negacja
happy → happiness	unhappy → unhappiness
comfortable	uncomfortable
polite	impolite, impoliteness
legal	illegal, illegality
responsible	irresponsible, irresponsibility
like (verb)	dislike
use (noun)	misuse

Pamiętaj o WSPÓŁWYSTĘPUJĄCYCH KOMBINACJACH:

Korzeń	Verb	Noun	Adjective	Adverb
nation	nationalize	nation / nationality	national	nationally
fortune	—	fortune / misfortune	fortunate / unfortunate	(un)fortunately
organize	organize / reorganize	organization / organizer	organized / disorganized	—
satisfy	satisfy / dissatisfy	satisfaction	satisfied / dissatisfied / satisfactory	—
solve	solve	solution	(un)solvable	—
respect	respect / disrespect	respect	respectful / disrespectful	respectfully
appoint	appoint / disappoint	appointment / disappointment	appointed / disappointed	—
agree	agree / disagree	agreement / disagreement	(dis)agreeable	—
effect	affect	effect	effective / ineffective	effectively

Pamiętaj o KLASYCZNYCH PUŁAPKACH MATURALNYCH:

1. Affect vs Effect:

• affect (verb) — wpływać na: Stress affects health.
• effect (noun) — efekt/skutek: The effect was huge.

2. economic vs economical:

• economic crisis — dotyczący ekonomii.
• economical car — oszczędny.

3. -ity zachowuje przed sobą:

• responsible → responsibility (NIE "responsibleness")
• possible → possibility, ability, popularity

4. Klasyk: unfortunately = na nieszczęście:

• Unfortunately, I can't come. = niestety, nie przyjdę.

5. Zmienione słowo zachowuje "the":

• His disappointment was clear. (NIE "his disappoint").

Pamiętaj — to test syntetyzujący. Strategia: 1) zlokalizuj lukę, 2) określ część mowy, 3) określ konotację (pozytywne/negatywne), 4) zastosuj prefiks/sufiks.