ogarnijangielski.pl

Artykuł publicystyczny Angielski rozszerzony

Artykuł publicystyczny po angielsku to trzecia forma pisemna na maturze rozszerzonej - obok rozprawki za i przeciw oraz rozprawki opiniującej. Tutaj liczy się nie tylko argument, ale i styl: chwytliwy tytuł, mocny hook, osobisty (ale formalny) ton i finał, który zostaje w głowie.

Autor: Krzysztof Głąb15 min czytaniaZaktualizowano:

200-250

Długość pracy

13 pkt

Maks. punktów za pisanie

B2 / B2+

Wymagany poziom CEFR

Najważniejsze w 30 sekund

Aktualizacja: czerwiec 2026
  • 1Artykuł publicystyczny to trzecia forma pisemna na maturze rozszerzonej - obok rozprawki za i przeciw oraz rozprawki opiniującej. Pisze się go „do gazety”, „do bloga”, „do magazynu szkolnego”.
  • 2W odróżnieniu od rozprawki: artykuł MA TYTUŁ, otwiera się hookiem (pytanie retoryczne, intrygujący fakt, anegdota), styl jest bardziej osobisty - ale wciąż formalny.
  • 3Typowa struktura: 4-5 akapitów - tytuł, wstęp z hookiem, rozwinięcie (zwykle opis + uzasadnienie / refleksja), konkluzja z apelem lub puentą.
  • 4Bezpieczna długość: 200-250 wyrazów (Informator CKE dopuszcza 180-280). Punktacja: 13 pkt (5+2+3+3). Polecenia CKE często mają DWA elementy (np. „opisz” + „uzasadnij”).
  • 5Klucz do wysokiego wyniku: TYTUŁ który ciekawi (nie „My Article”), pierwsza linia która łapie uwagę, naturalny ton bez „it is often argued”, konkluzja z myślą do zabrania.

1

Akt

Czym jest artykuł publicystyczny

Co to za forma, czym różni się od rozprawki, jak zbudować strukturę z tytułem, hookiem i konkluzją z apelem.

Artykuł publicystyczny po angielsku

Artykuł publicystyczny (ang. article) to trzecia forma wypowiedzi pisemnej na maturze rozszerzonej z angielskiego, obok rozprawki za i przeciw i rozprawki opiniującej (Formuła 2023 CKE). W odróżnieniu od rozprawki, artykuł pisze się dla konkretnego czytelnika - gazety, bloga, magazynu szkolnego - i odpowiada na konkretne, często dwuelementowe polecenie (zwykle: opisz + uzasadnij / przekonaj).

Trzy elementy odróżniają artykuł od rozprawki: tytuł (chwytliwy, nie opisowy), hook (otwarcie łapiące uwagę) i konkluzja z apelem. Styl jest bardziej osobisty - można używać pierwszej osoby i bezpośrednio zwracać się do czytelnika - ale wciąż formalny: bez skrótów i slangu.

Co JEST artykułem publicystycznym

  • Krótki, intrygujący tytuł - obietnica, nie nazwa tematu
  • Hook w pierwszych zdaniach - pytanie, fakt, anegdota, mocna teza
  • Konkretne detale w opisie - zmysły, emocje, sceny
  • Realizacja obu elementów polecenia (zwykle: opisz + uzasadnij)
  • Konkluzja z apelem do czytelnika lub mocną puentą

Co MYLIMY z artykułem

  • Rozprawka za i przeciw - zbalansowana argumentacja bez tytułu
  • Rozprawka opiniująca - jasna teza + kontrargument z odbiciem
  • List formalny - osobna forma, struktura listowa
  • Sucha relacja bez detali i emocji (to brzmi jak protokół)
  • Tekst bez tytułu lub z tytułem typu „My Article” / „Essay”

Artykuł vs rozprawka

Te dwie formy bywają mylone - oba zaczynają się argumentem, oba mają ograniczoną długość, oba są oceniane w tych samych 4 kryteriach. Różnica jest w STYLU i FORMIE. Porównanie 8 kluczowych różnic:

Tytuł pracy

Artykuł publicystyczny
Wymagany - chwytliwy, krótki, intrygujący
Rozprawka (oba typy)
Niewymagany (czasem dodawany do rozprawki, ale nieobowiązkowy)

Otwarcie

Artykuł publicystyczny
Hook - pytanie retoryczne, intrygujący fakt, anegdota, sytuacja
Rozprawka (oba typy)
Wprowadzenie tematu lub teza (w zależności od typu rozprawki)

Styl narracji

Artykuł publicystyczny
Bardziej osobisty, conversational - ale wciąż formalny
Rozprawka (oba typy)
Formalny, beznamiętny - argumentacja z dystansu

Pierwszoosobowa narracja

Artykuł publicystyczny
Często wymagana (zwłaszcza gdy polecenie mówi „opisz swoje doświadczenie”)
Rozprawka (oba typy)
Zależy od typu: w za i przeciw - unikać, w opiniującej - dozwolona

Adresat

Artykuł publicystyczny
Konkretny czytelnik gazety/bloga/magazynu - można się do niego zwrócić
Rozprawka (oba typy)
Bezosobowy odbiorca - argumentujesz „do egzaminatora”

Cel komunikacyjny

Artykuł publicystyczny
Zaciekawić, podzielić się doświadczeniem, skłonić do refleksji
Rozprawka (oba typy)
Przeprowadzić argumentację - zbalansowaną (za i przeciw) lub zaangażowaną (opiniującą)

Typowe polecenie CKE

Artykuł publicystyczny
„Napisz artykuł, w którym opiszesz... i uzasadnisz / przekonasz / opowiesz...”
Rozprawka (oba typy)
„Przedstaw argumenty za i przeciw...” lub „State your opinion on...”

Najczęstszy błąd

Artykuł publicystyczny
Brak tytułu lub tytuł typu „My article” / pisanie jak rozprawka
Rozprawka (oba typy)
Mieszanie typów rozprawek (za i przeciw vs opiniująca)

Sygnały artykułu w poleceniu: „Napisz artykuł do gazety / szkolnej gazety / magazynu / bloga, w którym...”. Sygnały rozprawki: „Przedstaw argumenty za i przeciw...” lub „State your opinion on...”. Zob. rozprawka za i przeciw oraz rozprawka opiniująca.

Struktura krok po kroku

Bezpieczny szablon na 200-250 słów (180-280 dopuszczalne CKE). Pięć elementów: tytuł, wstęp z hookiem, dwa akapity rozwinięcia (zwykle opis + uzasadnienie zgodnie z dwoma elementami polecenia), konkluzja z apelem.

Wariant 4-elementowy (gdy rozwinięcie naturalnie się łączy): tytuł + wstęp + jeden dłuższy akapit łączący opis i uzasadnienie + konkluzja. CKE nie wymaga sztywnej liczby akapitów - liczy się tytuł, hook, oba elementy polecenia i mocne zakończenie.

  1. 1krok

    Tytuł, który ciekawi

    5-10 słów
    Krótki, intrygujący nagłówek - nie nazwa tematu. Może to być pytanie, gra słów lub mocna teza. Przykłady: Why I Stopped Watching Football on TV / The Day That Changed My View of Volunteering. Tytuł = pierwsze wrażenie, które zostaje w głowie egzaminatora.
    UważajNie piszemy My Article, About Sport czy Essay. Tytuł powinien obiecywać coś konkretnego - inaczej egzaminator uzna, że nie umiesz budować nagłówków.
  2. 2krok

    Wstęp z hookiem

    40-55 słów
    Pierwsze 1-2 zdania łapią uwagę. Cztery sprawdzone otwarcia: pytanie retoryczne (Have you ever...?), zaskakujący fakt (According to a recent study...), krótka anegdota (Last summer, I found myself...), prowokacyjna teza (Most people believe..., but they are wrong.). Potem płynnie zapowiadasz o czym artykuł.
    UważajNie zaczynaj jak rozprawka: It is often argued that... - to formuła akademicka, nie publicystyczna. Hook ma być żywy.
  3. 3krok

    Rozwinięcie - opis lub doświadczenie

    50-70 słów
    Pierwsza część rozwinięcia odpowiada na pierwszy podpunkt polecenia (np. opisz przebieg wydarzenia). Konkrety, szczegóły, sensoryczne detale. To tu publicystyczny styl błyszczy - czytelnik ma „zobaczyć” sytuację, nie tylko ją zrozumieć. Zwroty otwarcia: What struck me most..., To my surprise..., In the heart of...
    UważajNie listuj suchych faktów. Artykuł publicystyczny pokazuje, jak coś wyglądało lub było odczute - nie tylko że się zdarzyło.
  4. 4krok

    Rozwinięcie - argument lub refleksja

    50-70 słów
    Druga część odpowiada na drugi podpunkt polecenia (np. uzasadnij dlaczego warto..., przekonaj rówieśników). Tu wchodzisz w argumentację, ale z osobistym tonem: What this experience taught me is..., I came to realise that..., This is exactly why I would urge everyone to...
    UważajNie zostawiaj polecenia w połowie. Większość poleceń artykułu CKE ma 2 elementy (opisz + uzasadnij) - oba muszą się znaleźć w pracy.
  5. 5krok

    Konkluzja z apelem lub puentą

    35-50 słów
    Zakończ tak, żeby czytelnik chciał coś zrobić, przemyśleć lub zmienić. Trzy sprawdzone formuły: apel (Next time you..., try...), refleksja (Perhaps the real question is...), powrót do hooka (jeśli zacząłeś pytaniem, daj na nie odpowiedź).
    UważajNie kończ frazą typu In conclusion, I think... - to formuła rozprawki, nie artykułu. Konkluzja artykułu jest mniej akademicka, bardziej apel/wezwanie.

Tematy maturalne do treningu

10 tematów w stylu zgodnym z arkuszami CKE F23 (każdy ma dwa elementy: opisz + uzasadnij / przekonaj). Wybierz jeden i napisz pracę na czas - CKE nie wyznacza sztywno minut na pisanie (cały arkusz to 150 minut, czas dzielisz sam), ale w praktyce większości zdających zostaje 30-50 minut na tę sekcję.

  1. 1Wziąłeś udział w ciekawym warsztacie poza szkołą. Napisz artykuł do szkolnej gazety, w którym opiszesz to doświadczenie i przekonasz rówieśników do udziału w podobnych wydarzeniach.
  2. 2Spędziłeś wakacje w nietypowy sposób - na obozie naukowym. Napisz artykuł, w którym opiszesz przebieg obozu i uzasadnisz, dlaczego warto wybrać taki sposób spędzania wakacji.
  3. 3Odwiedziłeś miejsce, które zmieniło Twoje spojrzenie na świat. Napisz artykuł do magazynu podróżniczego, w którym opiszesz to miejsce i przekonasz czytelników, żeby je odwiedzili.
  4. 4Wziąłeś udział w lokalnej akcji charytatywnej. Napisz artykuł do gazety osiedlowej, w którym opiszesz akcję i zachęcisz mieszkańców do zaangażowania w podobne inicjatywy.
  5. 5Spróbowałeś nowego sportu lub aktywności, której wcześniej unikałeś. Napisz artykuł, w którym opiszesz to doświadczenie i uzasadnisz, dlaczego warto wychodzić ze swojej strefy komfortu.
  6. 6Wziąłeś udział w międzynarodowej wymianie szkolnej. Napisz artykuł do szkolnej gazety, w którym opiszesz pobyt za granicą i przekonasz rówieśników do skorzystania z takiej możliwości.
  7. 7Odkryłeś niezwykły talent lub pasję u kogoś z rodziny. Napisz artykuł, w którym opiszesz tę osobę i refleksję, jaką dało Ci to odkrycie.
  8. 8Spróbowałeś przez tydzień życia bez smartfona. Napisz artykuł do magazynu młodzieżowego, w którym opiszesz eksperyment i podzielisz się wnioskami.
  9. 9Wziąłeś udział w nietypowej lekcji prowadzonej przez gościa spoza szkoły. Napisz artykuł, w którym opiszesz lekcję i uzasadnisz, dlaczego takie formy nauki są wartościowe.
  10. 10Spędziłeś dzień jako wolontariusz w schronisku dla zwierząt. Napisz artykuł, w którym opiszesz ten dzień i przekonasz rówieśników do wsparcia lokalnego schroniska.

2

Akt

Zwroty i tytuł

Gotowe zwroty z każdej części pracy + osobna sekcja: jak zbudować tytuł i pierwsze zdanie, które łapie uwagę.

Gotowe zwroty pogrupowane

Pięć grup zwrotów - tytuły i hooki, opis osobistego doświadczenia, opinia z osobistym tonem, linkery narracyjne, konkluzja z apelem. Wybierz 1-2 z każdej grupy i opanuj je tak, żeby pisać je bez zastanowienia.

Tytuły i hooki - otwarcie

Pierwsze sekundy decydują. Tytuł i pierwsze zdanie - tu egzaminator decyduje, czy ma do czynienia z silną pracą czy ze szkolnym ćwiczeniem.

5

  • Have you ever wondered what it really means to...?

    Czy kiedyś zastanawiałeś się, co tak naprawdę znaczy...?

  • Imagine for a moment that...

    Wyobraź sobie przez chwilę, że...

  • Last [week / summer / year], I had an experience that completely changed my view of...

    [Tydzień / Lato / Rok] temu przeżyłem coś, co całkowicie zmieniło mój pogląd na...

  • According to a recent survey, ... - and yet most of us still...

    Według niedawnego badania... - a mimo to większość z nas wciąż...

  • It is widely believed that..., but my recent experience suggests otherwise.

    Powszechnie uważa się, że..., ale moje niedawne doświadczenie sugeruje co innego.

Opis - osobiste doświadczenie

Detale, zmysły, emocje - to wyróżnia publicystyczny styl od rozprawkowego. Pokaż, nie tylko opowiedz.

6

  • What struck me most was...

    Najbardziej uderzyło mnie to, że...

  • To my great surprise, ...

    Ku mojemu wielkiemu zaskoczeniu, ...

  • In the heart of [the stadium / the crowd / the city], ...

    W samym środku [stadionu / tłumu / miasta], ...

  • I will never forget the moment when...

    Nigdy nie zapomnę chwili, gdy...

  • It was one of those experiences that stays with you for years.

    To było jedno z tych doświadczeń, które zostają z tobą na lata.

  • The atmosphere was nothing short of electric.

    Atmosfera była wprost elektryzująca.

Opinia i argumentacja - osobisty ton

W artykule opinia jest dozwolona, a nawet pożądana - ale podana z gracją, nie jak w rozprawce opiniującej.

6

  • What this experience taught me is that...

    To, czego mnie to doświadczenie nauczyło, to fakt, że...

  • I came to realise that...

    Dotarło do mnie, że...

  • There is something deeply [moving / unsettling / inspiring] about...

    Jest coś głęboko [wzruszającego / niepokojącego / inspirującego] w...

  • From my perspective, what makes... so special is...

    Z mojej perspektywy to, co czyni... tak wyjątkowym, to...

  • This is precisely why I would encourage anyone to...

    Właśnie dlatego zachęcałbym każdego, żeby...

  • It is one thing to [read about / hear about] ..., but quite another to experience it firsthand.

    Czym innym jest [czytać o / słyszeć o] ..., a czym innym doświadczyć tego osobiście.

Linkery - przejścia, kontrast, wzmocnienie

Artykuł korzysta z linkerów innych niż rozprawka - więcej narracyjnych, mniej akademickich.

7

  • And yet / Despite this / Even so

    A jednak / Mimo to / Pomimo wszystko

  • What is more / On top of that / Add to this

    Co więcej / Dodatkowo / Do tego dochodzi

  • Ironically / Surprisingly / Strangely enough

    Jak na ironię / Zaskakująco / Co ciekawe

  • In hindsight / Looking back / On reflection

    Z perspektywy czasu / Patrząc wstecz / Po namyśle

  • Above all / Most importantly

    Przede wszystkim / Co najważniejsze

  • For one thing... For another...

    Po pierwsze... Po drugie...

  • The truth is / The fact remains that

    Prawda jest taka, że / Faktem pozostaje, że

Konkluzja - apel i puenta

Artykuł kończy się apelem do czytelnika lub mocną refleksją - nie suchym podsumowaniem jak rozprawka.

5

  • Next time you have the chance to..., do not hesitate.

    Następnym razem, gdy będziesz mieć okazję..., nie wahaj się.

  • Perhaps the real question is not... but rather...

    Może prawdziwe pytanie brzmi nie..., ale raczej...

  • If there is one thing I would urge readers to take away from this, it is...

    Jeśli jest coś, do czego namawiam czytelników po tej lekturze, to...

  • We owe it to ourselves to...

    Jesteśmy to winni samym sobie, żeby...

  • In the end, ... is not about ..., but about ...

    Ostatecznie ... nie chodzi o ..., ale o ...

Jak zbudować tytuł i hook

Pierwsze sekundy decydują. Egzaminator widzi tytuł i pierwsze zdanie zanim przeczyta resztę. Dobry tytuł + mocny hook = sygnał, że ma do czynienia z autorem, nie z uczniem odhaczającym ćwiczenie.

4 sprawdzone typy tytułów

  • Pytanie: Why I Stopped Watching Football on TV
  • Kontrast: The Day That Changed My View of Volunteering
  • Liczba/specyfik: Three Weeks That Taught Me More Than School
  • Mocna teza: Why Beach Holidays Are Overrated

4 sprawdzone typy hooków

  • Pytanie retoryczne: Have you ever wondered what...?
  • Zaskakujący fakt: According to a recent survey, ...
  • Krótka anegdota: Last summer, I found myself ...
  • Mocna teza: Most people believe..., but they are wrong.

Test tytułu: czytasz go obok cudzych prac - czy Twój ciekawi bardziej? Jeśli nie - przerób. Test hooka: po pierwszej linii - czy chciałbyś czytać dalej, gdyby to była prawdziwa gazeta?

3

Akt

Wzory pracy i checklista

Dwie pełne przykładowe prace z tytułami, hookami i komentarzem do każdej części + checklista 7 punktów przed oddaniem.

Przykładowe prace z komentarzem

Dwa wzory pracy z tytułami i komentarzem do każdego elementu - sportowe wydarzenie (temat z arkusza CKE maj 2026) i wolontariat zagraniczny. Każdy element ma notatkę pokazującą co zostało zrobione dobrze i dlaczego.

Wzór 1 / 2 - wydarzenie sportowe (CKE 2026)

Przykładowa praca - matura rozszerzona

Udało Ci się kupić bilet na wydarzenie sportowe, na które od dawna chciałeś pójść. Napisz artykuł do gazety, w którym opiszesz przebieg sportowej rywalizacji podczas tego wydarzenia i uzasadnisz, dlaczego lepiej uczestniczyć w takich wydarzeniach osobiście niż oglądać ich transmisje w mediach.

245 słów
1

Tytuł

Why Watching the Game on TV Will Never Be the Same

Tytuł zapowiada osobistą tezę (dlaczego TV nigdy nie będzie tym samym) i intryguje. Nie „My Trip to the Stadium” - to zbyt opisowe.

2

Wstęp + hook

For years, I had watched my favourite football team only through a screen. So when the ticket for the cup final finally landed in my hands, I knew this would be different - but I had no idea how different. What happens when you actually walk into the stadium is something no television broadcast has ever captured.

Hook personalny - „I had watched only through a screen”. Stawia kontrast (TV vs live) i obietnicę („no idea how different”). Klasyczny publicystyczny start.

3

Rozwinięcie - opis

From the very first whistle, the rivalry was almost physical. Fifty thousand voices rose and fell with every pass, every tackle, every near miss. When the winning goal came in the eighty-eighth minute, the entire stadium seemed to lift off the ground. I was hugging strangers I had never met and would probably never see again. On TV, the same goal had felt like just another replay - here, it felt like history.

Sensoryczne detale: „fifty thousand voices rose and fell”, „lift off the ground”, „hugging strangers”. Czytelnik widzi i czuje scenę. Klasyczny styl publicystyczny.

4

Rozwinięcie - uzasadnienie

What this experience taught me is that sport is never really about the score. Television gives you the highlights, but it strips away the noise, the smell of grass, the collective heartbeat of thousands of people. The truth is, no camera can film the lump in your throat when your team scores. Watching at home is convenient; being there changes you.

Druga część polecenia („uzasadnij...”) z osobistym tonem: „What this experience taught me”. Klamra: hook + uzasadnienie pasują do siebie.

5

Konkluzja - apel

So next time you find yourself debating whether a stadium ticket is worth the price, do not hesitate. The image on the screen will always be there - but the atmosphere in the stands is something you have to feel for yourself, at least once in your life.

Apel do czytelnika („next time you find yourself..., do not hesitate”). Wraca do tezy z hooka i daje czytelnikowi punkt do zabrania. Typowo publicystyczne.

Wzór 2 / 2 - wolontariat zagraniczny

Przykładowa praca - matura rozszerzona

Brałeś udział w wolontariacie zagranicznym podczas wakacji. Napisz artykuł do szkolnej gazety, w którym opiszesz to doświadczenie i przekonasz rówieśników do podjęcia podobnej decyzji.

243 słowa
1

Tytuł

The Summer That Taught Me More Than School Ever Did

Tytuł prowokuje porównanie szkoły i wakacji - od razu ciekawi. Sygnalizuje osobistą perspektywę i mocną tezę bez spojlerowania treści.

2

Wstęp + hook

When I told my friends I was spending three weeks of my summer holiday teaching English to children in rural Portugal, most of them looked at me as if I had lost my mind. Why would anyone choose work over a beach? Looking back, that question already contained the answer.

Hook narracyjny - cytat reakcji znajomych („as if I had lost my mind”) + pytanie retoryczne. Naturalna konwersacja, nie akademia.

3

Rozwinięcie - opis

The programme placed me in a small village just outside Coimbra. Our days began at seven, with lesson plans scribbled at the breakfast table and ended long after sunset, often with the children still asking for one more game. The classroom was a converted barn, the resources were almost non-existent, and yet I have rarely felt more useful. By the end of the second week, I knew every student by name and every name by a story.

Konkretne detale (Coimbra, converted barn, seven AM) + emocje (rarely felt more useful). Klasyczna struktura: setting → routine → realisation.

4

Rozwinięcie - apel do rówieśników

What I would urge anyone considering a volunteer placement is this: do not wait until you feel „ready”. You will pick up the practical skills along the way. What you actually need is the willingness to step out of your routine for a few weeks and discover that the world is much wider, and people much warmer, than the algorithm shows you.

Druga część polecenia („przekonasz rówieśników”): konkretny apel + insight („the world is much wider than the algorithm shows you”). Świeży, kontemporary touch.

5

Konkluzja - puenta

Three weeks in Portugal taught me more about empathy, language and myself than any textbook ever could. If there is one thing I would ask you to do this summer, it is this: send the application. The discomfort lasts a few days. The lesson lasts a lifetime.

Apel zamykający („send the application”) + retoryczna antyteza („discomfort lasts a few days. The lesson lasts a lifetime”). Mocna, krótka puenta.

Checklista przed oddaniem

Ostatnie 5 minut egzaminu - przeleć przez te 7 punktów. Każdy z nich kosztuje punkt w którymś z kryteriów CKE, jeśli go zaniedbasz.

  • Długość: 200-250 wyrazów (bezpieczne 180-280). Policz - nie zgaduj.
  • Tytuł: krótki, intrygujący, NIE „My Article” / „About Sport”. Pierwsze wrażenie egzaminatora to tytuł.
  • Hook w pierwszych 1-2 zdaniach - pytanie, fakt, anegdota lub mocna teza. NIE It is often argued that...
  • Oba elementy polecenia - artykuły CKE zwykle mają dwa (np. opisz + uzasadnij). Zaznacz je w poleceniu PRZED pisaniem.
  • Konkretne detale w opisie (miejsce, zmysły, emocje) - artykuł żyje detalem, nie sucha relacją.
  • Rejestr formalny ale osobisty - skróty (don't) nie, ale pierwsza osoba (I, my) tak.
  • Konkluzja z apelem lub puentą - nie suche In conclusion, I think.... Daj czytelnikowi coś do zabrania.

4

Akt

Ocenianie i punktacja

Cztery kryteria CKE F23, rozkład 13 punktów za wypowiedź pisemną oraz najczęstsze błędy w artykułach z sprawozdań CKE 2024-2025.

Kryteria oceniania wypowiedzi pisemnej

Wypowiedź pisemna na maturze rozszerzonej (Formuła 2023) jest oceniana w 4 kryteriach. Maksimum to 13 punktów - i to tu rozdziela się prace dobre od średnich.

Rozkład punktów

13 pkt · maks. za wypowiedź pisemną (F23)

Zgodność z poleceniem

5 pkt · 38%

Spójność i logika

2 pkt · 15%

Zakres językowy

3 pkt · 23%

Poprawność językowa

3 pkt · 23%

1

Zgodność z poleceniem

0-5 pkt

Najważniejsze kryterium - sprawdza czy zrealizowałeś WSZYSTKIE elementy polecenia (zwykle 2 podpunkty w artykule: np. opisz + uzasadnij) i czy zachowałeś formę artykułu publicystycznego (tytuł, hook, osobisty ton).

Co liczy się na plus

  • +Realizacja obu elementów polecenia (najczęściej: opis + uzasadnienie/apel)
  • +Tytuł pracy - krótki, intrygujący, nie nazwa tematu
  • +Hook w pierwszych zdaniach - nie akademickie otwarcie z rozprawki
  • +Długość w przedziale 180-280 wyrazów daje 1 pkt za podkryterium długości

Co kosztuje punkty

  • −Brak tytułu lub tytuł typu „My Article” / „About Sport”
  • −Otwarcie jak rozprawka („It is often argued that...”) - łamie formę artykułu
  • −Pominięcie jednego z elementów polecenia = utrata 1-2 punktów
  • −Mniej niż 160 wyrazów = praca oceniana WYŁĄCZNIE w tym kryterium, reszta = 0
2

Spójność i logika

0-2 pkt

Ocena, czy praca jest logicznie zbudowana i czy używasz środków językowych do łączenia myśli. Najniższa punktacja w arkuszu (tylko 2 pkt), a mimo to najczęściej zaniedbywana - brak akapitów lub powtórzony linker od razu kosztuje punkt.

Co liczy się na plus

  • +Wyraźny podział na akapity (zwykle 4-5: tytuł / wstęp / 2 rozwinięcia / konkluzja)
  • +Płynne przejścia między częściami (and yet, looking back, the truth is)
  • +Zróżnicowane linkery narracyjne (nie tylko Firstly / Furthermore)
  • +Klamra: konkluzja wraca do hooka lub thesis ze wstępu

Co kosztuje punkty

  • −Brak akapitów - artykuł wygląda jak ściana tekstu
  • −Powtarzanie tych samych łączników (And... And... And...)
  • −Konkluzja, która nie ma nic wspólnego z hookiem - praca brzmi jak dwie osobne
3

Zakres językowy

0-3 pkt

Bogactwo słownictwa, struktur gramatycznych i frazeologii. W artykule szczególnie ważne jest słownictwo zmysłowe i emocjonalne - to wyróżnia publicystyczny styl.

Co liczy się na plus

  • +Zmysłowe i emocjonalne słownictwo (electric atmosphere, gripping moment, breathtaking view)
  • +Zaawansowane struktury: Mixed Conditionals, Inversion, Reported Speech, Passive
  • +Idiomatyczne wyrażenia (no two ways about it, change of heart, eye-opening)
  • +Phrasal verbs naturalne w narracji (look back on, set off, come across)

Co kosztuje punkty

  • −Suchy język opisowy - „The stadium was big. The match was good.”
  • −Powtarzanie tych samych przymiotników (good, nice, interesting)
  • −Brak narracyjnych czasów (Past Continuous, Past Perfect) w opisie doświadczenia
4

Poprawność językowa

0-3 pkt

Liczba i waga błędów gramatycznych, leksykalnych, ortograficznych. CKE patrzy w dwóch wymiarach: poprawność językowa (gramatyka + leksyka) oraz poprawność zapisu (ortografia + interpunkcja). Nieliczne błędy w dobrej pracy nadal dają maksimum.

Co liczy się na plus

  • +Poprawne czasy narracyjne (Past Simple, Past Continuous, Past Perfect)
  • +Zgodność czasów w opisie wydarzeń (sequence of tenses)
  • +Poprawne przyimki (interested IN, depend ON, agree WITH)
  • +Ortografia - particularly, government, definitely, atmosphere

Co kosztuje punkty

  • −Mieszanie czasów Past Simple ↔ Present Simple w opisie wspomnienia
  • −Articles (a/the) - klasyczna pułapka dla Polaków
  • −Spelling - autokorekta na egzaminie nie pomoże

Najczęstsze błędy maturzystów

Wzorce powtarzające się w sprawozdaniach CKE z lat 2024-2025. Większość z nich kosztuje punkty w kilku kryteriach jednocześnie - warto je wyeliminować przed egzaminem.

1

Brak tytułu albo tytuł „My Article”

Problem

Zdający albo całkiem zapomina o tytule, albo pisze coś typu „My Article”, „About Sport”, „Essay”. Egzaminator widzi to od razu - to sygnał, że zdający nie zna formy.

Fix

Tytuł musi być krótki (5-10 słów), intrygujący i zapowiadać kąt tekstu. Przykłady: „Why Watching the Game on TV Will Never Be the Same” / „The Summer That Taught Me More Than School Ever Did”.

2

Otwarcie jak rozprawka

Problem

Praca zaczyna się od „It is often argued that...” lub „This issue has been widely debated”. To formuły z rozprawki - w artykule wyglądają, jakby zdający pomylił formę.

Fix

Artykuł otwiera się hookiem: pytanie retoryczne, intrygujący fakt, krótka anegdota lub mocna teza. Zob. sekcja Zwroty - grupa „Tytuły i hooki”.

3

Pominięcie jednego z elementów polecenia

Problem

Polecenia artykułu CKE prawie zawsze mają DWA elementy (np. „opisz” + „uzasadnij”, „opisz” + „przekonaj”). Zdający czasem rozwija tylko jeden, np. tylko opisuje wydarzenie bez argumentacji.

Fix

Przed pisaniem zaznacz w poleceniu OBA elementy. Każdy musi mieć minimum jeden akapit pracy. Egzaminator szuka obu - brak jednego = utrata 1-2 pkt w Zgodności z poleceniem.

4

Sucha relacja zamiast publicystycznego opisu

Problem

Opis brzmi jak protokół: „I went to the stadium. The match started. My team won.” Brak detali sensorycznych, emocji, scen - czyli wszystkiego, co odróżnia artykuł od rozprawki.

Fix

Pokaż, nie opowiedz. Dodaj zmysły (sound, sight, atmosphere), reakcje („I will never forget the moment when...”), konkretne miejsca i godziny. Czytelnik ma „zobaczyć” scenę.

5

Konkluzja jak w rozprawce

Problem

Praca kończy się „In conclusion, I think watching matches live is better than on TV” - sucho, akademicko, bez puenty.

Fix

Artykuł kończy się apelem („Next time you have a chance, do not hesitate”) lub refleksją wracającą do hooka. Daj czytelnikowi coś do zabrania, nie tylko streszczenie.

6

Skróty i zbyt potoczny ton

Problem

Don't, can't, gonna, kinda - skróty i kolokwializmy łamią rejestr nawet w artykule publicystycznym. Forma jest osobista, ale wciąż formalna.

Fix

Rozwijaj skróty (do not, cannot). Pierwsza osoba (I, my) i bezpośrednie zwroty do czytelnika (you) są dozwolone, ale slang i bardzo potoczne idiomy - nie.

FAQ o czym pamiętać

Najczęstsze pytania o artykuł publicystyczny na maturze rozszerzonej - zebrane z konsultacji uczniowskich i Google PAA.

Q.Ile słów powinien mieć artykuł publicystyczny na maturze rozszerzonej?
A.
Norma to 200-250 wyrazów - identycznie jak w rozprawce. Informator CKE dopuszcza 180-280 (w tym zakresie dostajesz 1 pkt za podkryterium długości). Mniej niż 160 wyrazów = praca oceniana WYŁĄCZNIE w kryterium Zgodności z poleceniem, pozostałe trzy automatycznie zero. Cel: okolice 220-240 słów.
Q.Czy artykuł publicystyczny musi mieć tytuł?
A.
Tak. Tytuł to charakterystyczny element formy - jego brak (albo tytuł typu „My Article”) może być uznany za niezachowanie formy w kryterium Zgodności z poleceniem. Tytuł powinien być krótki (5-10 słów), intrygujący i zapowiadać kąt tekstu, a nie tylko temat. Przykład dobrego: „Why Watching the Game on TV Will Never Be the Same”. Przykład złego: „About Sport”.
Q.Jak punktowany jest artykuł publicystyczny?
A.
Maksimum 13 punktów - tak samo jak wszystkie formy pisemne na rozszerzeniu (Formuła 2023): Zgodność z poleceniem (0-5), Spójność i logika (0-2), Zakres językowy (0-3), Poprawność językowa (0-3). W artykule szczególną wagę ma Zgodność z poleceniem - egzaminator sprawdza, czy zachowałeś formę publicystyczną (tytuł, hook, osobisty ton, apel).
Q.Czy w artykule mogę używać pierwszej osoby (I, my)?
A.
Tak - i wręcz powinieneś, jeśli polecenie mówi „opisz swoje doświadczenie” lub „przekonaj rówieśników”. Pierwsza osoba w artykule jest naturalna i odróżnia go od rozprawki za i przeciw. Możesz też bezpośrednio zwracać się do czytelnika (you) - to wzmacnia publicystyczny ton.
Q.Jak rozpocząć artykuł po angielsku - jaki hook?
A.
Cztery sprawdzone otwarcia: pytanie retoryczne („Have you ever wondered...?”), zaskakujący fakt („According to a recent survey...”), krótka anegdota („Last summer, I had an experience that...”), prowokacyjna teza („Most people believe..., but they are wrong”). Unikaj akademickich formuł („It is often argued that...”) - to formuły z rozprawki.
Q.Ile akapitów powinien mieć artykuł - 4 czy 5?
A.
Najczęściej 4 lub 5: tytuł, wstęp z hookiem, dwa akapity rozwinięcia (zwykle opis + uzasadnienie zgodnie z dwoma elementami polecenia), konkluzja. CKE nie wymaga sztywno konkretnej liczby - liczy się jasna struktura, hook, realizacja obu elementów polecenia i mocne zakończenie. Tytuł formalnie nie jest akapitem, ale liczy się jako element formy.
Q.Czym artykuł publicystyczny różni się od rozprawki?
A.
Trzy główne różnice: 1) Artykuł MA TYTUŁ - rozprawka nie wymaga. 2) Artykuł zaczyna się hookiem (anegdota, pytanie, fakt) - rozprawka tezą lub wprowadzeniem tematu. 3) Styl artykułu jest bardziej osobisty i publicystyczny - rozprawka bardziej akademicka. W artykule można i należy „pokazywać” sceny, używać pierwszej osoby, kończyć apelem do czytelnika.
Q.Co jeśli polecenie ma dwa elementy - „opisz” i „uzasadnij”?
A.
To standard w poleceniach artykułu CKE. Oba elementy MUSZĄ być rozwinięte - każdy minimum w jednym akapicie. Pominięcie jednego = utrata 1-2 punktów w kryterium Zgodności z poleceniem. Przed pisaniem zaznacz oba elementy w poleceniu i upewnij się, że w każdym akapicie rozwinięcia odpowiadasz na konkretny element.

Następny krok

Pisanie to 13 z 60 punktów. Sprawdź się na arkuszach CKE.

W hubie matury rozszerzonej znajdziesz 5 oficjalnych arkuszy CKE z lat 2021-2025 z kluczami, 39 artykułów z gramatyki B2, interaktywne demo wszystkich typów zadań oraz kalendarz nauki na 9 miesięcy.

Sprawdź arkusze CKETrenuj testy gramatyki