ogarnijangielski.pl

List formalny Angielski rozszerzony

List formalny po angielsku to czwarta forma pisemna na maturze rozszerzonej - obok rozprawek (za i przeciw, opiniującej) i artykułu publicystycznego. Tutaj liczy się ścisła struktura: właściwe otwarcie, jasny cel w pierwszym akapicie, formalne zwroty grzecznościowe i poprawne zamknięcie (Yours faithfully vs sincerely - to nie to samo).

Autor: Krzysztof Głąb14 min czytaniaZaktualizowano:

200-250

Długość pracy

13 pkt

Maks. punktów za pisanie

B2 / B2+

Wymagany poziom CEFR

Najważniejsze w 30 sekund

Aktualizacja: czerwiec 2026
  • 1List formalny to czwarta forma pisemna na maturze rozszerzonej (Formuła 2023) - obok rozprawki za i przeciw, rozprawki opiniującej oraz artykułu publicystycznego.
  • 2Trzy elementy obowiązkowe: opening (Dear Sir/Madam lub Dear Mr/Ms Smith), body (zwykle 2-3 akapity z jasnym celem) oraz closing (Yours faithfully lub Yours sincerely - zależnie od openingu) + podpis.
  • 3Yours faithfully = gdy zacząłeś „Dear Sir/Madam” (nie znasz nazwiska). Yours sincerely = gdy zacząłeś „Dear Mr/Ms [Nazwisko]”. Pomyłka tej pary to klasyczny błąd.
  • 4Bezpieczna długość: 200-250 wyrazów (Informator CKE dopuszcza 180-280). Cel: 220-240 słów. Punktacja: 13 pkt (5+2+3+3).
  • 5Klucz do wysokiego wyniku: jasny cel listu w pierwszym zdaniu (I am writing to...), formalny rejestr bez skrótów, konkretna prośba/akcja oczekiwana od adresata, właściwa para opening↔closing.

1

Akt

Czym jest list formalny

Co to za forma, czym różni się od rozprawki i artykułu, jak zbudować strukturę z openingiem, body i closingiem (plus para Dear ↔ Yours).

List formalny po angielsku

List formalny (ang. formal letter) to czwarta forma wypowiedzi pisemnej na maturze rozszerzonej z angielskiego (Formuła 2023 CKE) - obok rozprawki za i przeciw, rozprawki opiniującej i artykułu publicystycznego. Jako jedyna z czterech ma ścisłą, sztywną strukturę - opening (Dear...), body (zwykle 2-3 akapity) i closing (Yours...) + podpis. Brak któregokolwiek z tych elementów oznacza niezachowanie formy.

W odróżnieniu od rozprawek (które argumentują) i artykułu (który zaciekawia), list formalny domaga się konkretnej akcji: skargi rozpatrzenia, prośby spełnienia, aplikacji rozważenia. Pierwsze zdanie musi jasno wskazać powód napisania, a ostatni akapit - co adresat ma zrobić.

Co JEST listem formalnym

  • Opening (Dear Sir/Madam, lub Dear Mr/Ms [Nazwisko],) - obowiązkowy
  • Pierwsze zdanie z jasnym celem (I am writing to complain/enquire/apply)
  • 2-3 akapity rozwinięcia z konkretnymi faktami
  • Ostatni akapit z konkretną prośbą / oczekiwaną akcją
  • Closing (Yours faithfully lub sincerely) + podpis

Co MYLIMY z listem formalnym

  • Email (Hi!, Hey!, Cheers!) - to luźniejsza forma
  • Rozprawka - argumentuje, nie domaga się konkretnej akcji
  • Artykuł publicystyczny - ma tytuł i hook, nie opening/closing
  • List nieformalny do przyjaciela (Hi Mark! / Best wishes)
  • Brak właściwej pary Dear/Yours - klasyk błędu

List vs rozprawka i artykuł

Wszystkie cztery formy pisemne CKE F23 są oceniane w tych samych 4 kryteriach (5+2+3+3=13 pkt), ale różnią się strukturą i celem komunikacyjnym. List formalny ma najsztywniejszą strukturę z całej czwórki:

Struktura

List formalny
Sztywna: opening + body (2-3 akapity) + closing + podpis
Rozprawka / artykuł
Elastyczna: rozprawka 4-5 akapitów / artykuł z tytułem i hookiem

Otwarcie

List formalny
Formuła adresatywna: Dear Sir/Madam lub Dear Mr/Ms [Nazwisko]
Rozprawka / artykuł
Rozprawka: teza lub wprowadzenie tematu / Artykuł: hook

Zamknięcie

List formalny
Formuła pożegnalna: Yours faithfully / Yours sincerely + podpis
Rozprawka / artykuł
Rozprawka: konkluzja z balansem lub potwierdzeniem tezy / Artykuł: apel

Cel komunikacyjny

List formalny
Konkretna akcja: skarga, prośba, aplikacja, propozycja, podziękowanie
Rozprawka / artykuł
Argumentacja (rozprawka) lub zaciekawienie (artykuł)

Rejestr

List formalny
Ścisły formalny - żadnych skrótów, żadnych emocjonalnych wykrzykników
Rozprawka / artykuł
Formalny ale w artykule bardziej osobisty

Adresat

List formalny
Konkretna osoba/instytucja - dyrektor, redaktor, manager, organizator
Rozprawka / artykuł
Egzaminator (rozprawka) lub konkretny czytelnik gazety (artykuł)

Typowe polecenie CKE

List formalny
„Napisz list do [organizatora / dyrektora / redakcji], w którym...”
Rozprawka / artykuł
„Przedstaw argumenty...” / „State your opinion...” / „Napisz artykuł...”

Najczęstszy błąd

List formalny
Pomyłka pary Dear Sir/Madam ↔ Yours faithfully (sincerely)
Rozprawka / artykuł
Mieszanie typów rozprawek lub brak tytułu w artykule

Sygnały listu w poleceniu: „Napisz list do [organizatora / dyrektora / redakcji], w którym...”. Sygnały rozprawki: „Przedstaw argumenty za i przeciw...” / „State your opinion on...”. Sygnały artykułu: „Napisz artykuł do gazety / szkolnej gazety, w którym...”. Zob. rozprawka za i przeciw, rozprawka opiniująca, artykuł publicystyczny.

Struktura krok po kroku

List formalny ma 5 obowiązkowych elementów: opening, pierwszy akapit z celem, rozwinięcie (zwykle 1-2 akapity zgodnie z dwoma elementami polecenia), prośba o konkretną akcję oraz closing z podpisem.

Krótszy wariant (3 akapity body): cel + rozwinięcie + prośba. Dłuższy wariant (4 akapity body): cel + opis problemu + analiza + prośba. CKE nie wymaga sztywno konkretnej liczby - liczy się obecność opening, closing, podpisu i obu elementów polecenia.

  1. 1krok

    Opening - formuła adresatywna

    1 linia
    Pierwsza linia listu. Dwie opcje: gdy NIE znasz nazwiska adresata ( Dear Sir or Madam, ) lub gdy ZNASZ nazwisko ( Dear Mr Smith, / Dear Ms Johnson, ). Ten wybór determinuje całe zamknięcie listu - Yours faithfully (gdy Sir/Madam) lub Yours sincerely (gdy nazwisko). Przecinek po formule, potem nowa linia.
    UważajNie pisz Dear Sir/Madam Smith (mieszanka) ani Hi! / Hello! (zbyt potoczne - to formy z e-maila, nie listu formalnego).
  2. 2krok

    Akapit 1 - cel listu

    40-55 słów
    Pierwsze zdanie musi jasno wskazać powód napisania - egzaminator (i prawdziwy odbiorca) musi w 5 sekund wiedzieć po co list. Cztery sprawdzone otwarcia: I am writing to complain about... / I am writing to enquire about... / I would like to apply for... / I am writing in response to...
    UważajNie zaczynaj od How are you? / I hope you are doing well - to nieformalny styl. List formalny przechodzi do meritum od pierwszego zdania.
  3. 3krok

    Akapit 2 - rozwinięcie / argumenty

    60-75 słów
    Pierwsza część polecenia (np. opisz problem / przedstaw swoje doświadczenie / wskaż kwalifikacje). Konkretne fakty, daty, nazwy, dane. To akapit z największą gęstością informacji - tu nie jest miejsce na ogólniki. Linkery: Firstly..., To begin with..., I would also like to mention that...
    UważajNie wybuchaj emocjonalnie w complaint (I am furious!!!) ani nie chwal się w application (I am the best candidate.). Ton ma być asertywny, ale zachowany.
  4. 4krok

    Akapit 3 - prośba / oczekiwana akcja

    45-60 słów
    Druga część polecenia (np. poproś o zwrot pieniędzy / poproś o informacje / zaproponuj rozwiązanie). Konkretnie określ, czego oczekujesz od adresata. Typowe zwroty: I would be grateful if you could..., I look forward to your prompt reply, I would appreciate it if you could provide...
    UważajNie zostawiaj listu bez konkretnej prośby. List bez wyraźnej akcji = brak punktów w Zgodności z poleceniem - egzaminator nie wie, czego adresat ma się dowiedzieć ani co zrobić.
  5. 5krok

    Closing - formuła pożegnalna + podpis

    2 linie
    Zamknięcie zależy od openingu. Dear Sir or Madam → Yours faithfully,. Dear Mr/Ms [Nazwisko] → Yours sincerely,. Pod spodem podpis (imię i nazwisko lub na maturze często „XYZ” / „John Smith” jako tożsamość fikcyjna).
    UważajNajczęstszy błąd: Dear Sir/Madam ... Yours sincerely lub odwrotnie. Ta para jest sztywna - może być odebrana jako niezachowanie formy i wpłynąć na ocenę w Zgodności z poleceniem.

Tematy maturalne do treningu

10 tematów w stylu zgodnym z arkuszami CKE F23 (każdy ma dwa elementy polecenia). Najczęstsze typy listu na maturze: skarga (complaint), aplikacja (application), prośba o informację (enquiry), propozycja (suggestion).

  1. 1Spędziłeś tydzień w hotelu, który nie odpowiadał opisowi na stronie internetowej. Napisz list formalny do zarządu hotelu, opisując problemy i wskazując oczekiwaną rekompensatę.
  2. 2Twoja szkoła rozważa wprowadzenie nowych zasad mundurkowych. Napisz list formalny do dyrekcji, w którym wyrazisz swoje stanowisko i przedstawisz argumenty.
  3. 3W lokalnej gazecie ukazał się artykuł, z którego treścią się nie zgadzasz. Napisz list formalny do redakcji, w którym przedstawisz swój punkt widzenia i poprosisz o jego publikację.
  4. 4Aplikujesz na letnie praktyki w zagranicznej firmie. Napisz list formalny do działu kadr, w którym przedstawisz swoje kwalifikacje i poprosisz o szczegóły dotyczące rekrutacji.
  5. 5Zamówiłeś produkt online, który dotarł uszkodzony. Napisz list formalny do sklepu, opisując sytuację i żądając zwrotu pieniędzy lub wymiany produktu.
  6. 6Twoja społeczność lokalna planuje wycięcie parku w celu budowy parkingu. Napisz list formalny do władz miasta, w którym wyrazisz sprzeciw i zaproponujesz alternatywne rozwiązania.
  7. 7Chcesz zaaplikować na stypendium zagraniczne. Napisz list formalny do koordynatora programu, w którym przedstawisz swoje motywacje i osiągnięcia oraz zapytasz o procedurę aplikacyjną.
  8. 8Wziąłeś udział w kursie online, który okazał się dużo gorszy niż obiecywała reklama. Napisz list formalny do organizatora, opisując rozbieżności i wskazując oczekiwane działania.
  9. 9Pracujesz nad projektem szkolnym i potrzebujesz informacji od lokalnej instytucji (muzeum / biblioteka / ratusz). Napisz list formalny z konkretnymi pytaniami i propozycją współpracy.
  10. 10Otrzymałeś nagrodę w konkursie, ale organizator nie skontaktował się z Tobą w sprawie odbioru. Napisz list formalny, w którym przypomnisz o nagrodzie i zapytasz o szczegóły odbioru.

2

Akt

Zwroty i para Dear/Yours

Gotowe zwroty grzecznościowe z każdej części listu + dedykowana sekcja: jak nie pomylić Yours faithfully z Yours sincerely.

Gotowe zwroty pogrupowane

Pięć grup zwrotów - opening + cel listu, rozwinięcie skargi, rozwinięcie aplikacji / prośby o informację, konkluzja z oczekiwaną akcją oraz closing. Wybierz 1-2 z każdej grupy i opanuj je tak, żeby pisać je bez zastanowienia.

Opening i powód listu

Pierwsza linia + pierwsze zdanie. Od razu jasno: do kogo piszesz i po co.

6

  • Dear Sir or Madam,

    Szanowni Państwo, (gdy NIE znasz nazwiska)

  • Dear Mr Smith, / Dear Ms Johnson,

    Szanowny Panie Smith, / Szanowna Pani Johnson, (gdy znasz nazwisko)

  • I am writing to complain about...

    Piszę, aby złożyć skargę na...

  • I am writing to enquire about...

    Piszę z prośbą o informacje na temat...

  • I would like to apply for the position of...

    Chciałbym aplikować na stanowisko...

  • I am writing in response to your advertisement in...

    Piszę w odpowiedzi na ogłoszenie w...

Rozwinięcie - skarga / opis sytuacji

Skarga (complaint) - najczęstszy typ listu CKE. Konkretne fakty, daty, dane. Ton asertywny, nie histeryczny.

6

  • To my great disappointment, ...

    Ku mojemu wielkiemu rozczarowaniu, ...

  • I would like to draw your attention to the following issues:

    Chciałbym zwrócić Państwa uwagę na następujące kwestie:

  • First and foremost, the [service / product / facility] failed to meet the standards advertised.

    Po pierwsze i przede wszystkim, [usługa / produkt / obiekt] nie spełnia reklamowanych standardów.

  • Furthermore, on [date], I experienced...

    Co więcej, [data] doświadczyłem...

  • It is unacceptable that...

    Nie do przyjęcia jest to, że...

  • I have attached the relevant documents for your reference.

    Załączam odpowiednie dokumenty do wglądu.

Rozwinięcie - aplikacja / prośba o informację

Application (aplikacja) lub enquiry (prośba o informację) - drugi najczęstszy typ. Tu pokazujesz kwalifikacje / pytasz konkretnie.

6

  • I came across your advertisement in...

    Natknąłem się na Państwa ogłoszenie w...

  • I believe I am well-suited for this role because...

    Uważam, że dobrze pasuję na to stanowisko, ponieważ...

  • I have considerable experience in...

    Posiadam znaczne doświadczenie w...

  • I would be most grateful if you could provide further details regarding...

    Byłbym bardzo wdzięczny, gdyby mogli Państwo przesłać dalsze informacje na temat...

  • Could you also clarify whether...?

    Czy mogliby Państwo również wyjaśnić, czy...?

  • I am particularly interested in...

    Szczególnie interesuje mnie...

Konkluzja - oczekiwana akcja

Konkretnie określ, czego oczekujesz od adresata: zwrotu pieniędzy, odpowiedzi, rozmowy, decyzji.

6

  • I would be grateful if you could investigate this matter and offer an appropriate resolution.

    Byłbym wdzięczny, gdyby mogli Państwo zbadać tę sprawę i zaproponować odpowiednie rozwiązanie.

  • I look forward to your prompt reply.

    Z niecierpliwością oczekuję na szybką odpowiedź.

  • I would appreciate a full refund of...

    Byłbym wdzięczny za pełen zwrot...

  • Please find my CV attached for your consideration.

    W załączeniu przesyłam moje CV do rozważenia.

  • I would welcome the opportunity to discuss this in person.

    Chętnie omówię tę kwestię osobiście.

  • Should you require any further information, please do not hesitate to contact me.

    Gdyby potrzebowali Państwo dalszych informacji, proszę o kontakt.

Closing - formuły pożegnalne + podpis

TYLKO dwie opcje pożegnalne. Para z openingiem musi się zgadzać. Opcjonalnie zdanie z podziękowaniem PRZED formułą pożegnalną.

5

  • Yours faithfully, (po Dear Sir or Madam,)

    Z poważaniem, (gdy NIE znasz nazwiska adresata)

  • Yours sincerely, (po Dear Mr/Ms [Nazwisko],)

    Z wyrazami szacunku, (gdy znasz nazwisko adresata)

  • [Your full name]

    [Imię i nazwisko - na maturze często XYZ lub fikcyjne polskie]

  • Thank you for your time and attention. (opcjonalnie przed formułą pożegnalną)

    Dziękuję za poświęcony czas i uwagę.

  • Thank you in advance for your consideration. (opcjonalnie przed formułą)

    Z góry dziękuję za uwzględnienie mojej prośby.

Yours faithfully vs Yours sincerely

Najczęstszy błąd w liście formalnym. Pomyłka tej pary może być odebrana jako niezachowanie formy listu i obniżyć ocenę w Zgodności z poleceniem. Zasada jest sztywna i nie ma od niej wyjątków.

Nie znasz nazwiska

Otwarcie:

Dear Sir or Madam,

Zamknięcie:

Yours faithfully,

Znasz nazwisko

Otwarcie:

Dear Mr Smith, / Dear Ms Johnson,

Zamknięcie:

Yours sincerely,

Test PRZED oddaniem: spójrz na opening i closing. Jeśli zaczynasz od „Dear Sir or Madam” - kończysz „Yours faithfully”. Jeśli zaczynasz od „Dear Mr/Ms [Nazwisko]” - kończysz „Yours sincerely”. Inny układ = błąd formy.

3

Akt

Wzory listów i checklista

Dwa pełne przykładowe listy - skarga (complaint) do organizatora kursu i aplikacja (application) na program wymiany + checklista 7 punktów przed oddaniem.

Przykładowe listy z komentarzem

Dwa wzory listów na różne tematy - skarga do organizatora kursu językowego (Dear Sir or Madam + Yours faithfully) i aplikacja na program wymiany (Dear Ms Thompson + Yours sincerely). Każdy element ma notatkę pokazującą co zostało zrobione dobrze.

Wzór 1 / 2 - SKARGA (complaint) do organizatora kursu

Przykładowa praca - matura rozszerzona

Byłeś uczestnikiem letniego kursu językowego za granicą, który okazał się znacznie poniżej obiecanych standardów. Napisz list formalny do organizatora kursu, w którym opiszesz problemy, których doświadczyłeś, oraz wskażesz, jakiej rekompensaty oczekujesz.

242 słowa
1

Opening + akapit 1 (cel)

Dear Sir or Madam,

I am writing to formally complain about the two-week summer English course in Edinburgh that I attended in July, which fell significantly short of the standards promised in your brochure. As one of the participants, I feel obliged to bring these issues to your attention.

Opening „Dear Sir or Madam,” (bez nazwiska) zapowiada „Yours faithfully,” w closing. Cel listu jasny od pierwszego zdania - skarga + konkretne ramy (kurs, Edinburgh, lipiec).

2

Akapit 2 - opis problemów

To begin with, the accommodation provided was nothing like the „comfortable host family experience” advertised on your website - my host family rarely spoke English at home and the room I was given had to be shared with two other students, despite the brochure clearly promising single rooms. Furthermore, lessons were frequently cancelled without prior notice, and on several occasions the substitute teachers were clearly underqualified, often reading directly from the textbook without any meaningful explanation. The promised cultural excursions, which were a key reason I chose your programme, were reduced from five to a single afternoon trip.

Trzy konkretne problemy z dowodami: zakwaterowanie (cytat z reklamy), jakość lekcji (reading from textbook), wycieczki (5 → 1). Asertywny ton, oparty na faktach - nie ogólnikach.

3

Akapit 3 - oczekiwania

Given that the course cost over 2,000 pounds and failed to deliver on its key promises, I would be grateful if you could investigate this matter thoroughly and offer an appropriate resolution. I would appreciate a partial refund of at least fifty per cent, along with a written explanation of how such discrepancies between the advertised and actual programme will be prevented in the future. I have kept all the relevant brochures and email correspondence, which I am happy to forward on request.

Konkretna prośba: zwrot 50% + pisemne wyjaśnienie + zaoferowanie dowodów („relevant brochures and email correspondence”). Ton stanowczy ale uprzejmy. Bez ultimatum, bez emocjonalnych wykrzyczek.

4

Closing + podpis

I look forward to your prompt reply.

Yours faithfully,
John Smith

„Yours faithfully,” pasuje do „Dear Sir or Madam,” z openingu - PARA musi się zgadzać. Pod podpisem często „John Smith” lub „XYZ” jako fikcyjna tożsamość maturalna.

Wzór 2 / 2 - APLIKACJA (application) na wymianę

Przykładowa praca - matura rozszerzona

Twoja szkoła ogłosiła nabór na zagraniczny program wymiany młodzieżowej. Napisz list formalny do koordynatora programu, w którym przedstawisz swoje doświadczenie i motywację oraz zapytasz o szczegóły organizacyjne.

227 słów
1

Opening + akapit 1 (cel)

Dear Ms Thompson,

I am writing in response to the announcement about the international youth exchange programme posted on the school noticeboard last week. I would like to apply for one of the available places and would also be grateful for some additional information regarding the application process.

Opening „Dear Ms Thompson,” (znamy nazwisko) zapowiada „Yours sincerely,” w closing. Cel listu dwuelementowy zgodny z poleceniem: aplikacja + prośba o informacje.

2

Akapit 2 - kwalifikacje

I believe I am well-suited for this programme for several reasons. I have been studying English for over eight years and recently passed the Cambridge B2 First examination with distinction. In addition, I have participated in two summer volunteering projects abroad - one in Portugal and one in Germany - which taught me how to adapt to new environments and work effectively in international teams. Beyond academic qualifications, I have also served as the president of our school debate club for the past two years, which has significantly developed my confidence in public speaking and intercultural dialogue.

Konkretne dowody w trzech warstwach: certyfikat (B2 First with distinction), międzynarodowe doświadczenie (Portugal + Germany), liderowanie (debate club president). Asertywny ton bez przechwalania się.

3

Akapit 3 - pytania

I would be most grateful if you could provide further details regarding the host country options available this year, the financial contribution expected from participants and the expected duration of the stay. Could you also clarify whether previous international experience is taken into account during the selection process, and what supporting documents I should attach to my formal application?

Druga część polecenia („zapytasz o szczegóły organizacyjne”) - 3 konkretne pytania w pierwszym zdaniu + 2 follow-up. Ton uprzejmy („I would be most grateful”).

4

Closing + podpis

Please find my CV and a letter of recommendation attached for your consideration. I look forward to hearing from you.

Yours sincerely,
Anna Kowalska

„Yours sincerely,” (bo znamy nazwisko z openingu „Ms Thompson”). Wzmianka o załącznikach (CV + recommendation) = profesjonalny detal. „Anna Kowalska” jako podpis - typowa maturalna tożsamość PL.

Checklista przed oddaniem

Ostatnie 5 minut egzaminu - przeleć przez te 7 punktów. Każdy z nich kosztuje punkt w którymś z kryteriów CKE, jeśli go zaniedbasz.

  • Długość: 200-250 wyrazów (bezpieczne 180-280). Policz - nie zgaduj.
  • Opening i closing - PARA musi pasować: Dear Sir/Madam ↔ Yours faithfully / Dear Mr/Ms [Nazwisko] ↔ Yours sincerely. NIGDY na krzyż.
  • Pierwsze zdanie = cel listu - I am writing to complain about... / I am writing to enquire about... / I would like to apply for...
  • Oba elementy polecenia - listy CKE prawie zawsze mają dwa (np. opisz problem + poproś o rekompensatę). Zaznacz je PRZED pisaniem.
  • Konkretna prośba/akcja w ostatnim akapicie - co adresat ma zrobić? Bez tego list nie ma celu komunikacyjnego.
  • Rejestr ściśle formalny: żadnych skrótów (don't), żadnego Hi! / Bye!, żadnych emocjonalnych wykrzyczek.
  • Podpis pod closing - imię i nazwisko (na maturze często fikcyjne typu „John Smith” lub „XYZ”). Bez podpisu = niezachowana forma.

4

Akt

Ocenianie i punktacja

Cztery kryteria CKE F23, rozkład 13 punktów za wypowiedź pisemną oraz najczęstsze błędy w listach formalnych z sprawozdań CKE 2024-2025.

Kryteria oceniania wypowiedzi pisemnej

Wypowiedź pisemna na maturze rozszerzonej (Formuła 2023) jest oceniana w 4 kryteriach. Maksimum to 13 punktów - i to tu rozdziela się prace dobre od średnich.

Rozkład punktów

13 pkt · maks. za wypowiedź pisemną (F23)

Zgodność z poleceniem

5 pkt · 38%

Spójność i logika

2 pkt · 15%

Zakres językowy

3 pkt · 23%

Poprawność językowa

3 pkt · 23%

1

Zgodność z poleceniem

0-5 pkt

Najważniejsze kryterium - sprawdza czy zrealizowałeś WSZYSTKIE elementy polecenia (zwykle 2 podpunkty w liście) i czy zachowałeś formę listu formalnego (opening, body z jasnym celem, closing + podpis, właściwa para Dear/Yours).

Co liczy się na plus

  • +Realizacja obu elementów polecenia (najczęściej: opisz + poproś / przedstaw + zapytaj)
  • +Właściwy opening (Dear Sir/Madam lub Dear Mr/Ms [Nazwisko])
  • +Właściwy closing - PARA z opening (faithfully ↔ Sir/Madam, sincerely ↔ nazwisko)
  • +Podpis pod closing (imię i nazwisko, na maturze często fikcyjne)
  • +Długość w przedziale 180-280 wyrazów daje 1 pkt za podkryterium długości

Co kosztuje punkty

  • −Pomyłka pary Dear Sir/Madam ↔ Yours sincerely (lub odwrotnie) - klasyk
  • −Brak podpisu = niezachowanie formy listu
  • −Otwarcie Hi! / Hey! - to e-mail, nie list formalny
  • −Pominięcie jednego z elementów polecenia = utrata 1-2 punktów
  • −Mniej niż 160 wyrazów = praca oceniana WYŁĄCZNIE w tym kryterium, reszta = 0
2

Spójność i logika

0-2 pkt

Ocena, czy list jest logicznie zbudowany i czy używasz środków językowych do łączenia myśli. Najniższa punktacja w arkuszu (tylko 2 pkt), a mimo to najczęściej zaniedbywana - brak akapitów lub powtórzony linker od razu kosztuje punkt.

Co liczy się na plus

  • +Wyraźny podział na akapity (zwykle: cel / rozwinięcie / prośba)
  • +Płynne przejścia między akapitami (Firstly..., Furthermore..., In addition..., I would also like to...)
  • +Logiczny ciąg: opis problemu/sytuacji → konsekwencje → oczekiwana akcja
  • +Konsekwentny ton w całym liście (jeśli formalny - to do końca)

Co kosztuje punkty

  • −Wszystko w jednym akapicie - list wygląda jak email
  • −Skoki tematyczne bez sygnałów przejścia
  • −Powtarzanie tych samych łączników (And... And...)
3

Zakres językowy

0-3 pkt

Bogactwo słownictwa, struktur gramatycznych i frazeologii. W liście formalnym szczególnie ważne są zwroty grzecznościowe i formalna konstrukcja zdań - to wyróżnia od emaila i formalizuje rejestr.

Co liczy się na plus

  • +Zwroty grzecznościowe (I would be grateful if..., I look forward to..., Should you require...)
  • +Zaawansowane struktury: Mixed Conditionals, Inversion, Reported Speech, Passive
  • +Słownictwo formalne (further details zamiast more info, regarding zamiast about)
  • +Kolokacje listowe (draw your attention to, look into the matter, take into consideration)

Co kosztuje punkty

  • −Słownictwo nieformalne (get back to me, sort it out, hi there)
  • −Brak różnorodnych konstrukcji - tylko proste zdania
  • −Polonizmy i kalki (do an exam zamiast take an exam)
4

Poprawność językowa

0-3 pkt

Liczba i waga błędów gramatycznych, leksykalnych, ortograficznych. CKE patrzy w dwóch wymiarach: poprawność językowa (gramatyka + leksyka) oraz poprawność zapisu (ortografia + interpunkcja). Nieliczne błędy w dobrej pracy nadal dają maksimum.

Co liczy się na plus

  • +Poprawne czasy (Present Perfect dla doświadczeń, Past Simple dla konkretnych zdarzeń)
  • +Zgodność podmiotu z orzeczeniem
  • +Poprawne przyimki (apply FOR, complain ABOUT, refer TO, look INTO)
  • +Ortografia - acknowledge, sincerely, faithfully, occasion, recommend

Co kosztuje punkty

  • −Mieszanie czasów Past Simple ↔ Present Perfect
  • −Articles (a/the) - klasyczna pułapka dla Polaków
  • −Spelling - zwłaszcza Yours sincerely / faithfully (typowe błędy)

Najczęstsze błędy maturzystów

Wzorce powtarzające się w sprawozdaniach CKE z lat 2024-2025. Większość z nich kosztuje punkty w kilku kryteriach jednocześnie - warto je wyeliminować przed egzaminem.

1

Pomyłka pary Dear ↔ Yours

Problem

Zdający otwiera „Dear Sir or Madam,” ale kończy „Yours sincerely,” (lub odwrotnie - „Dear Mr Smith,” + „Yours faithfully,”). To pierwsza rzecz, którą egzaminator sprawdza.

Fix

ZAPAMIĘTAJ jako sztywną parę: gdy NIE znasz nazwiska (Dear Sir or Madam) → kończysz Yours faithfully. Gdy ZNASZ nazwisko (Dear Mr/Ms Smith) → kończysz Yours sincerely. Inny układ = błąd formy.

2

Brak jasnego celu w pierwszym zdaniu

Problem

List zaczyna się od „I hope you are doing well...” lub „How are you?” - to styl prywatnego emaila. Egzaminator nie widzi od razu, po co list został napisany.

Fix

Pierwsze zdanie musi zawierać cel: „I am writing to complain about... / I am writing to enquire about... / I would like to apply for...”. Bez tego = utrata 1-2 pkt w Zgodności z poleceniem.

3

Brak podpisu lub niewłaściwy format

Problem

Zdający kończy „Yours faithfully,” i nic więcej - brak podpisu. Albo podpisuje „Best regards, Maciek” - to email styl, nie list formalny.

Fix

Pod closing zawsze pełne imię i nazwisko: „John Smith” / „Anna Kowalska”. Na maturze można użyć fikcyjnego (typu „XYZ”), ale lepiej konkretne polskie imię i nazwisko - bardziej autentyczne.

4

Emocjonalne wykrzyczki w complaint

Problem

Skarga brzmi: „I am furious!!! This is unacceptable!!! How could you???” - emocjonalna, z wieloma wykrzyknikami. To język spontanicznej reakcji, nie formalnego listu.

Fix

Ton: asertywny, oparty na faktach, z dystansem. „To my great disappointment...”, „I would like to draw your attention to...”, „It is unacceptable that...” - mocne, ale bez histerii.

5

Skróty i nieformalny rejestr

Problem

Don't, can't, won't, wanna, gonna - skróty łamią ścisły formalny rejestr listu. List formalny to forma BARDZIEJ formalna niż artykuł publicystyczny.

Fix

Rozwijaj WSZYSTKIE skróty: do not, cannot, will not. Bez slangu, bez bardzo potocznych idiomów. Używaj „regarding” zamiast „about”, „further” zamiast „more”, „should you” zamiast „if you”.

6

Brak konkretnej prośby na końcu

Problem

Zdający opisuje problem przez 3 akapity i kończy „Thanks for reading” - bez wskazania, czego oczekuje od adresata. List bez akcji oczekiwanej = niezrealizowany cel komunikacyjny.

Fix

Ostatni akapit MUSI zawierać konkretną prośbę: „I would be grateful if you could investigate this matter...” / „I would appreciate a full refund of...” / „I look forward to your prompt reply.”

FAQ o czym pamiętać

Najczęstsze pytania o list formalny po angielsku na maturze rozszerzonej - zebrane z konsultacji uczniowskich i Google PAA.

Q.Ile słów powinien mieć list formalny na maturze rozszerzonej?
A.
Norma to 200-250 wyrazów - identycznie jak inne formy pisemne na rozszerzeniu (rozprawka, artykuł). Informator CKE dopuszcza przedział 180-280 (w tym 1 pkt za podkryterium długości). Mniej niż 160 wyrazów = praca oceniana WYŁĄCZNIE w kryterium Zgodności z poleceniem, pozostałe trzy automatycznie zero. Cel: okolice 220-240 słów.
Q.Yours faithfully czy Yours sincerely - jak nie pomylić?
A.
Zasada na sztywno: gdy NIE znasz nazwiska adresata (Dear Sir or Madam) - kończysz „Yours faithfully,”. Gdy ZNASZ nazwisko (Dear Mr Smith, Dear Ms Johnson) - kończysz „Yours sincerely,”. Pomyłka tej pary to klasyczny błąd niezachowania formy.
Q.Jak punktowany jest list formalny?
A.
Maksimum 13 punktów - tak samo jak wszystkie formy pisemne na rozszerzeniu (Formuła 2023): Zgodność z poleceniem (0-5), Spójność i logika (0-2), Zakres językowy (0-3), Poprawność językowa (0-3). W liście szczególną wagę ma Zgodność z poleceniem - egzaminator sprawdza, czy zachowałeś formę listową (opening, closing, podpis, właściwa para Dear/Yours).
Q.Co jeśli nie znam nazwiska adresata?
A.
Zaczynasz „Dear Sir or Madam,” i kończysz „Yours faithfully,”. To standardowy układ dla anonimowego adresata (np. „Dyrekcja firmy X”, „Redakcja magazynu Y”). Można też pisać „Dear Sir/Madam,” - oba warianty są poprawne, ale „Dear Sir or Madam,” jest preferowane przez egzaminatorów CKE jako gramatycznie pełniejsze.
Q.Czy mogę używać „I think” lub „In my opinion” w liście formalnym?
A.
Możesz, ale ostrożnie. List formalny dopuszcza pierwszą osobę (I am writing..., I would like..., I have noticed...), ale „I think” brzmi za luźno. Lepiej: „I would suggest...”, „In my view...”, „It would seem that...”, „I believe that...”. Te formy są formalne, ale wciąż wyrażają Twoje stanowisko.
Q.Czy potrzebny jest adres nadawcy i odbiorcy?
A.
Nie - na maturze CKE wystarczy sam list (opening + body + closing + podpis). Klasyczny format z adresem nadawcy w prawym górnym rogu, datą i adresem odbiorcy NIE jest wymagany. Egzaminator ocenia treść listu, nie układ kopertowy. Skup się na zachowaniu formy językowej (Dear/Yours), nie na typografii.
Q.Ile akapitów powinien mieć list formalny?
A.
Zwykle 3 akapity body (między opening a closing): akapit z celem listu, akapit rozwinięcia (opis problemu, kwalifikacji, sytuacji) oraz akapit z prośbą o konkretną akcję. Czasem 2 akapity wystarczą gdy polecenie jest proste. Sztywno: każdy element polecenia w osobnym akapicie - to ułatwia czytelność i punktację za Spójność.
Q.Czym list formalny różni się od artykułu publicystycznego?
A.
Trzy kluczowe różnice: 1) STRUKTURA - list ma opening (Dear...) i closing (Yours...) + podpis; artykuł ma tytuł + hook. 2) ADRESAT - list pisany do konkretnej osoby/instytucji; artykuł do czytelnika gazety/bloga. 3) CEL - list domaga się konkretnej akcji (skarga, prośba, aplikacja); artykuł zaciekawia, opisuje, przekonuje. Polecenie zawsze wskazuje, której formy oczekuje CKE.

Następny krok

Pisanie to 13 z 60 punktów. Sprawdź się na arkuszach CKE.

W hubie matury rozszerzonej znajdziesz 5 oficjalnych arkuszy CKE z lat 2021-2025 z kluczami, 39 artykułów z gramatyki B2, interaktywne demo wszystkich typów zadań oraz kalendarz nauki na 9 miesięcy.

Sprawdź arkusze CKETrenuj testy gramatyki