ogarnijangielski.pl

Rozprawka za i przeciw Angielski rozszerzony

Przewodnik po rozprawce za i przeciw (for and against essay) na maturze rozszerzonej: struktura, zwroty, linkery kontrastu, przykładowe prace i kryteria oceniania.

Autor: Krzysztof Głąb14 min czytaniaZaktualizowano:

200-250

Długość pracy

13 pkt

Maks. punktów za pisanie

B2 / B2+

Wymagany poziom CEFR

Najważniejsze w 30 sekund

Aktualizacja: czerwiec 2026
  • 1Rozprawka za i przeciw (for and against essay) to jeden z dwóch typów rozprawki - jednej z trzech form wypowiedzi pisemnej na maturze rozszerzonej obok artykułu publicystycznego i listu formalnego.
  • 2Bezpieczna długość: 200-250 wyrazów (Informator CKE dopuszcza 180-280). Poniżej 160 wyrazów = praca oceniana wyłącznie w kryterium Zgodności z poleceniem.
  • 3Standardowa struktura: 4 akapity - wstęp z zapowiedzią tematu, argumenty ZA, argumenty PRZECIW, konkluzja z balansem lub umiarkowaną opinią.
  • 4Egzaminator ocenia 4 kryteria: Zgodność z poleceniem (0-5), Spójność i logika (0-2), Zakres językowy (0-3), Poprawność językowa (0-3). Maksimum: 13 punktów.
  • 5Klucz do wysokiego wyniku: ZRÓŻNICOWANE linkery (Furthermore, Moreover, On the other hand, Nevertheless), formalny rejestr (bez skrótów typu don't, it's), wyraźna sygnalizacja przejść między akapitami.

1

Akt

Czym jest rozprawka za i przeciw

Co to za forma, ile słów, jakie akapity i jak się ma do reszty form pisemnych na maturze rozszerzonej.

Rozprawka za i przeciw po angielsku

Rozprawka za i przeciw (ang. for and against essay) to jeden z dwóch typów rozprawki, obok rozprawki opiniującej. Sama rozprawka jest z kolei jedną z trzech form wypowiedzi pisemnej na maturze rozszerzonej (Formuła 2023 CKE) - obok artykułu publicystycznego i listu formalnego. Jej celem jest zbalansowane przedstawienie argumentów obu stron - nie obrona własnego stanowiska.

W odróżnieniu od rozprawki opiniującej, gdzie deklarujesz tezę we wstępie i bronisz jej przez całą pracę, w rozprawce za i przeciw najpierw rozważasz, potem (opcjonalnie) podsumowujesz. Egzaminator szuka czterech rzeczy: zbalansowanej struktury, zróżnicowanych linkerów, formalnego rejestru i konkretnych uzasadnień przy każdym argumencie.

Co JEST rozprawką za i przeciw

  • Wstęp neutralny - bez deklaracji opinii
  • Dwa zbalansowane akapity argumentacyjne (ZA / PRZECIW)
  • Konkluzja podsumowująca, ewentualnie z umiarkowaną puentą
  • Formalny rejestr (no contractions, no slang)
  • Linkery kontrastu jako szkielet logiki

Co MYLIMY z rozprawką za i przeciw

  • Rozprawka opiniująca - drugi typ rozprawki, ze stanowiskiem od wstępu
  • Artykuł publicystyczny - osobna forma maturalna, styl bardziej osobisty
  • List formalny - osobna forma, struktura listowa
  • Tekst z pierwszoosobową narracją typu „I think” (to forma opiniująca)
  • Lista argumentów bez akapitów (błąd struktury, nie forma)

Za i przeciw vs rozprawka opiniująca

Pomylenie tych dwóch form to jeden z najczęstszych błędów maturzystów. Obie formy są na maturze rozszerzonej (CKE F23), ale różnią się celem, strukturą i rejestrem. Porównanie 8 kluczowych różnic:

Stanowisko autora

Rozprawka za i przeciw
Neutralne - rozważasz obie strony, nie deklarujesz opinii we wstępie
Rozprawka opiniująca
Jasne - wybierasz stronę już we wstępie i bronisz jej do końca

Akapity argumentacyjne

Rozprawka za i przeciw
Dwa symetryczne: jeden ZA, jeden PRZECIW
Rozprawka opiniująca
Dwa broniące tezy + jeden z kontrargumentem i jego obaleniem (rebuttal)

Konkluzja

Rozprawka za i przeciw
Balans, warunek lub umiarkowana opinia - po rozważeniu obu stron
Rozprawka opiniująca
Mocne potwierdzenie tezy z wstępu

Pierwszoosobowa narracja

Rozprawka za i przeciw
Unikać - zamiast „I think” używaj „it could be argued that”
Rozprawka opiniująca
Dozwolona - „In my opinion”, „I firmly believe” są naturalne

Linker otwierający argumenty

Rozprawka za i przeciw
On the one hand... / On the other hand... (kontrast główny)
Rozprawka opiniująca
Firstly... / However, some may argue... (teza + kontra)

Cel argumentacji

Rozprawka za i przeciw
Rozważyć i wyważyć - pokazać złożoność tematu
Rozprawka opiniująca
Przekonać - obronić swoje zdanie z argumentami

Typowe polecenie z arkusza CKE

Rozprawka za i przeciw
„Napisz rozprawkę, w której przedstawisz argumenty za i przeciw...”
Rozprawka opiniująca
„Napisz rozprawkę, w której wyrazisz swoją opinię o...”

Najczęstszy błąd

Rozprawka za i przeciw
Deklaracja opinii we wstępie (to forma opiniująca, nie za i przeciw)
Rozprawka opiniująca
Brak kontrargumentu z obaleniem - praca brzmi jednostronnie

W konkretnym arkuszu CKE forma jest narzucona przez polecenie - nie wybierasz jej osobno. Zawsze czytaj polecenie 2 razy zanim zaczniesz pisać.

Struktura - 4 kroki budowy pracy

Bezpieczny szablon na 200 słów (180-280 dopuszczalne CKE) - wstęp, argumenty ZA, argumenty PRZECIW i zakończenie z konkluzją. Każdy krok ma określony budżet słów - pomoże utrzymać proporcje akapitów i pokryć wszystkie kryteria.

  1. 1krok

    Wstęp z zapowiedzią tematu

    35-50 słów
    Wprowadź temat (jedno zdanie kontekstowe) i zapowiedz rozważenie obu stron - zwykle zdaniem typu This essay will examine the main arguments for and against.... W rozprawce za i przeciw nie stawiasz tezy w klasycznym sensie - nie deklarujesz własnego stanowiska, tylko zapowiadasz badanie problemu.
    UważajNie zaczynaj od I think... - to za bardzo prywatne i wskazuje, że nie znasz różnicy między rozprawką za i przeciw a opiniującą.
  2. 2krok

    Argumenty ZA

    60-75 słów
    Dwa argumenty za, każdy z konkretnym uzasadnieniem lub przykładem. Otwórz linkerem sekwencji ( Firstly ) lub kontrastu otwierającego parę ( On the one hand - zapowiada nadchodzące On the other hand ). Drugi argument wprowadź łącznikiem dodawania ( Furthermore, In addition ).
    UważajNie listuj 4 powierzchownych argumentów. Lepiej 2 z głębią + przykładem niż 4 płaskie.
  3. 3krok

    Argumenty PRZECIW

    60-75 słów
    Dwa argumenty przeciw, w symetrycznej strukturze do akapitu ZA. Zacznij od linkera kontrastu ( On the other hand, However ), drugi argument wprowadź łącznikiem dodawania.
    UważajNie powtarzaj argumentów ZA z negacją (np. ZA: it's healthy / PRZECIW: it's not healthy). To zero wartości.
  4. 4krok

    Konkluzja z balansem

    40-55 słów
    Podsumuj argumenty obu stron jednym zdaniem i sformułuj wnikliwą puentę - może to być balans ( both sides have merit ), warunek (provided that...), albo umiarkowana opinia. Zakończenie pokazuje dojrzałość argumentacji.
    UważajNie wprowadzaj NOWYCH argumentów w konkluzji. To częsty błąd kosztujący punkty w kryterium Spójność i logika.

Tematy maturalne do treningu

10 tematów w stylu zgodnym z arkuszami CKE F23. Wybierz jeden i napisz pracę na czas - CKE nie wyznacza sztywno minut na pisanie (cały arkusz to 150 minut, czas dzielisz sam), ale w praktyce większości zdających zostaje 30-50 minut na tę sekcję.

  1. 1Niektórzy twierdzą, że nauka zdalna powinna na stałe zastąpić tradycyjne lekcje w szkole. Napisz rozprawkę za i przeciw temu twierdzeniu.
  2. 2Praca zdalna z domu stała się normą w wielu zawodach. Przedstaw argumenty za i przeciw temu rozwiązaniu.
  3. 3Niektórzy uważają, że publiczne biblioteki powinny zostać zastąpione w pełni cyfrowymi zasobami. Napisz rozprawkę za i przeciw tej propozycji.
  4. 4Czy konsumpcja mięsa powinna zostać ograniczona ze względów ekologicznych? Przedstaw argumenty za i przeciw.
  5. 5Niektórzy twierdzą, że egzamin maturalny powinien zostać zniesiony. Napisz rozprawkę za i przeciw temu pomysłowi.
  6. 6Czy sztuczna inteligencja w klasie szkolnej to szansa czy zagrożenie? Przedstaw argumenty obu stron.
  7. 7Niektórzy uważają, że godziny zerowe (lekcje przed 8:00) powinny zostać zniesione w polskich szkołach. Napisz rozprawkę za i przeciw tej propozycji.
  8. 8Czy obowiązkowe wolontariaty dla licealistów to dobry pomysł? Przedstaw argumenty za i przeciw.
  9. 9Niektórzy twierdzą, że studia za granicą są lepsze od studiów w kraju ojczystym. Napisz rozprawkę za i przeciw temu twierdzeniu.
  10. 10Czy wprowadzenie czterodniowego tygodnia pracy poprawiłoby jakość życia? Przedstaw argumenty obu stron.

2

Akt

Zwroty i linkery

Gotowe zwroty z każdej części pracy oraz top linkery kontrastu i sekwencji. Klucz do wysokich punktów w kryterium Zakres językowy i Spójność.

Gotowe zwroty pogrupowane

Pięć grup zwrotów i słownictwa argumentacyjnego - wstęp, argumenty ZA, argumenty PRZECIW, linkery, konkluzja (zakończenie). Wybierz 1-2 z każdej grupy i opanuj je tak, żeby pisać je bez zastanowienia.

Wstęp - wprowadzenie tezy

Zacznij neutralnie - sygnalizuj rozważenie obu stron, nie deklaruj jeszcze opinii.

5

  • It is often argued whether... or not.

    Często rozważa się, czy... czy nie.

  • The question of whether... has been widely debated.

    Kwestia, czy..., jest szeroko dyskutowana.

  • In recent years, the issue of... has sparked considerable controversy.

    W ostatnich latach kwestia... wywołała znaczące kontrowersje.

  • This issue has sparked debate among experts and the general public alike.

    Ta kwestia wywołała dyskusję zarówno wśród ekspertów, jak i opinii publicznej.

  • This essay will examine the main arguments for and against...

    Niniejsza praca przedstawi główne argumenty za i przeciw...

Argumenty ZA

Wprowadzaj argument linkerem sekwencji, potem konkretny powód lub przykład.

6

  • Firstly, one of the main advantages is that...

    Po pierwsze, jedną z głównych zalet jest to, że...

  • On the one hand, supporters argue that...

    Z jednej strony, zwolennicy twierdzą, że...

  • Another significant benefit of... is that...

    Kolejną istotną zaletą... jest to, że...

  • A compelling argument in favour of... is...

    Przekonującym argumentem za... jest...

  • Proponents claim that... contributes to...

    Zwolennicy utrzymują, że... przyczynia się do...

  • For instance, research conducted by... has shown that...

    Na przykład badania przeprowadzone przez... wykazały, że...

Argumenty PRZECIW

Otwórz linkerem kontrastu - sygnalizuj, że teraz spojrzymy z drugiej strony.

6

  • On the other hand, critics point out that...

    Z drugiej strony, krytycy podkreślają, że...

  • However, there are several drawbacks worth considering.

    Jednak istnieje kilka wad wartych rozważenia.

  • A serious disadvantage of... is that...

    Poważną wadą... jest to, że...

  • Opponents maintain that... may lead to...

    Przeciwnicy utrzymują, że... może prowadzić do...

  • Moreover, one cannot ignore the risk of...

    Ponadto nie można ignorować ryzyka...

  • It could be argued that... undermines...

    Można argumentować, że... podważa...

Linkery - kontrast, sekwencja, przyczyna

Zróżnicowane linkery to główny sygnał dla egzaminatora w kryterium Spójność i logika.

7

  • Furthermore / Moreover / In addition

    Ponadto / Co więcej / Dodatkowo

  • On the contrary / Conversely / Whereas

    Wręcz przeciwnie / Odwrotnie / Podczas gdy

  • Nevertheless / Nonetheless / Yet

    Niemniej jednak / Mimo to / Jednakże

  • Consequently / As a result / Hence

    W rezultacie / W konsekwencji / Stąd

  • For this reason / Due to this

    Z tego powodu / W związku z tym

  • By the same token / Similarly / Likewise

    W ten sam sposób / Podobnie / Tak samo

  • Despite / In spite of / Regardless of

    Pomimo / Bez względu na

Konkluzja - puenta i balans

Zamknij pracę puentą - balans, warunek lub umiarkowaną opinię. Bez nowych argumentów.

5

  • In conclusion, both sides of this issue have considerable merit.

    Podsumowując, obie strony tej kwestii niosą ze sobą istotne argumenty.

  • All things considered, the advantages seem to outweigh the disadvantages.

    Biorąc wszystko pod uwagę, zalety wydają się przeważać nad wadami.

  • Taking everything into account, a balanced approach is essential.

    Biorąc wszystko pod uwagę, kluczowe jest zrównoważone podejście.

  • On balance, it appears that... is justified, provided that...

    Ostatecznie wydaje się, że... jest uzasadnione, pod warunkiem że...

  • To sum up, the issue is more nuanced than it may initially seem.

    Reasumując, kwestia jest bardziej złożona niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka.

Linkery (linking words) które robią różnicę

Top zasada: egzaminator liczy zróżnicowanie linkerów (linking words), nie ich liczbę. Praca z 5 różnymi łącznikami zwykle bije pracę z 10 razy "and". Zacznij od 7 podstawowych:

1

Furthermore

dodawanie · nowy argument w tym samym kierunku

2

On the other hand

kontrast główny · przejście do PRZECIW

3

Nevertheless

kontrast łagodny · mimo wcześniejszego argumentu

4

Consequently

skutek · wynika z czegoś

5

Provided that

warunek · pod jakim warunkiem

6

In conclusion

konkluzja · klasyk, użyj raz na końcu

7

All things considered

konkluzja zaawansowana · biorąc wszystko pod uwagę

3

Akt

Wzór pracy i checklista

Pełna przykładowa rozprawka 240 słów z komentarzem do każdego akapitu oraz checklista 7 punktów, którą sprawdzisz przed oddaniem pracy.

Przykładowe prace z komentarzem

Dwa wzory pracy na różne tematy - oba 4 akapity, długość około 240 słów. Każdy akapit ma notatkę pokazującą co zostało zrobione dobrze i dlaczego.

Wzór 1 / 2 - media społecznościowe

Przykładowa praca - matura rozszerzona

Niektórzy ludzie uważają, że media społecznościowe szkodzą relacjom międzyludzkim. Napisz rozprawkę przedstawiającą argumenty za i przeciw temu twierdzeniu.

240 słów
1

Wstęp

In recent years, the rapid expansion of platforms such as Instagram, TikTok and X has transformed the way people communicate. The question of whether social media damages interpersonal relationships has been widely debated by sociologists and educators alike. This essay will examine the main arguments both for and against the claim that these platforms harm our personal connections.

Neutralny wstęp + jasna teza („This essay will examine...”). Zero deklaracji opinii - idealnie pod rozprawkę za i przeciw.

2

Argumenty ZA (że szkodzą)

On the one hand, supporters of this view argue that social media fosters superficial interactions at the expense of meaningful ones. For instance, research conducted by the University of Pennsylvania has shown that heavy users report higher levels of loneliness, despite having hundreds of online contacts. Furthermore, the constant availability of curated content fuels comparison and self-doubt, which can poison face-to-face relationships when users feel inadequate compared to their peers' seemingly perfect lives.

Dwa argumenty + konkret (Pennsylvania study) + drugi linker (Furthermore). Nazwa instytucji = sygnał dla kryterium Zakres językowy.

3

Argumenty PRZECIW (że nie szkodzą)

On the other hand, critics of this position point out that social media also enables people to maintain bonds that would otherwise fade. Long-distance friends, migrant families and former classmates can stay in touch effortlessly, which was nearly impossible two decades ago. Moreover, online communities provide vital support to individuals struggling with mental health issues or rare illnesses, connecting them with peers who genuinely understand their experiences.

Symetryczna struktura do akapitu ZA: linker kontrastu („On the other hand”) + 2 argumenty + linker rozszerzający (Moreover).

4

Konkluzja

In conclusion, both sides of the argument have considerable merit. Social media is neither inherently destructive nor a perfect substitute for real-world interaction; its impact depends largely on how responsibly we use it. A balanced approach - mindful engagement online and consistent face-to-face time offline - seems the most reasonable way forward.

Puenta z balansem („both sides... considerable merit”) + warunkiem („its impact depends on...”). Zero nowych argumentów.

Wzór 2 / 2 - smartfony dla dzieci poniżej 14 lat

Przykładowa praca - matura rozszerzona

Niektórzy twierdzą, że smartfony powinny być zakazane dla dzieci poniżej 14. roku życia. Napisz rozprawkę za i przeciw temu twierdzeniu.

235 słów
1

Wstęp

The debate over whether children under fourteen should be banned from using smartphones has intensified in recent years, as concerns about mental health and digital safety grow louder. Several European countries have already introduced partial restrictions in schools, while parents and educators remain divided. This essay will examine the main arguments both for and against such a ban.

Neutralny wstęp + kontekst europejski („European countries have already introduced...”) buduje wiarygodność. Brak deklaracji opinii - kluczowe dla formy za i przeciw.

2

Argumenty ZA (zakaz)

On the one hand, proponents of the ban argue that early exposure to smartphones damages children's developing brains. Research conducted by the social psychologist Jonathan Haidt has linked heavy screen use among pre-teens with rising rates of anxiety and depression. Furthermore, smartphones expose children to risks such as cyberbullying and inappropriate content, which younger users are rarely equipped to handle on their own.

Cytowanie konkretnego eksperta (Jonathan Haidt) = mocny sygnał dla kryterium Zakres językowy. Dwa argumenty z konkretami (brain development + cyberbullying).

3

Argumenty PRZECIW (zakazowi)

On the other hand, critics of the ban point out that smartphones have become essential tools for safety - they allow parents and children to stay in contact throughout the day, particularly in emergencies. Moreover, a blanket ban risks leaving children digitally illiterate at an age when their peers around the world are mastering basic online skills, which may put them at a serious disadvantage later in life.

Symetryczna budowa do akapitu ZA: ten sam linker startowy („On the other hand”) + 2 argumenty. „Blanket ban” = zaawansowana kolokacja, podnosi Zakres językowy.

4

Konkluzja

In conclusion, both sides of the argument have considerable merit. A blanket ban may be too rigid, yet leaving children entirely unsupervised online is equally risky. A balanced approach - delaying smartphone ownership while teaching responsible digital habits at school - seems the most reasonable way forward.

Puenta z balansem (typowa dla rozprawki za i przeciw) + warunkowo sformułowane rozwiązanie. Zero nowych argumentów - tylko podsumowanie.

Checklista przed oddaniem

Ostatnie 5 minut egzaminu - przeleć przez te 7 punktów. Każdy z nich kosztuje Cię punkt w którymś z kryteriów CKE, jeśli go zaniedbasz.

  • Długość: 200-250 wyrazów (bezpieczne 180-280). Policz - nie zgaduj.
  • 4 akapity: wstęp z tezą / argumenty ZA / argumenty PRZECIW / konkluzja.
  • Linkery: minimum 5 różnych (Firstly, On the one hand, Furthermore, On the other hand, In conclusion). Powtarzasz And? Wymień.
  • Rejestr formalny: żadnych skrótów (don't → do not), żadnego I think w argumentach (raczej it could be argued that).
  • Konkretny przykład w jednym z akapitów argumentacyjnych (badanie, statystyka, nazwa instytucji). Sygnalizuje wiedzę i szerokość językową.
  • Czasy: głównie Present Simple do uogólnień, Present Perfect dla trendów, Past Simple dla przykładów. Spójność czasów to klasyk testowy w kryterium Poprawność.
  • Bez nowych argumentów w konkluzji - tylko podsumowanie i puenta.

4

Akt

Ocenianie i punktacja

Cztery kryteria CKE F23, rozkład 13 punktów za wypowiedź pisemną oraz najczęstsze błędy z sprawozdań CKE 2024-2025.

Kryteria oceniania wypowiedzi pisemnej

Wypowiedź pisemna na maturze rozszerzonej (Formuła 2023) jest oceniana w 4 kryteriach. Maksimum to 13 punktów - i to tu rozdziela się prace dobre od średnich.

Rozkład punktów

13 pkt · maks. za wypowiedź pisemną (F23)

Zgodność z poleceniem

5 pkt · 38%

Spójność i logika

2 pkt · 15%

Zakres językowy

3 pkt · 23%

Poprawność językowa

3 pkt · 23%

1

Zgodność z poleceniem

0-5 pkt

Najważniejsze kryterium - sprawdza czy zrealizowałeś WSZYSTKIE elementy polecenia (zwykle 4 podpunkty) i czy zachowałeś formę rozprawki za i przeciw.

Co liczy się na plus

  • +Realizacja wszystkich elementów polecenia (jeśli temat ma 4 podpunkty, każdy musi być rozwinięty)
  • +Trzymanie się formy - rozprawka za i przeciw (nie opinia, nie artykuł)
  • +Długość w przedziale 180-280 wyrazów daje 1 pkt za podkryterium długości
  • +Logiczne uzasadnienia argumentów (nie tylko stwierdzenia)

Co kosztuje punkty

  • −Pominięcie jednego podpunktu polecenia = utrata 1-2 punktów
  • −Forma rozprawki opiniującej zamiast za i przeciw = praca może być oceniona jako niezgodna z poleceniem
  • −Mniej niż 160 wyrazów = praca oceniana WYŁĄCZNIE w tym kryterium, reszta = 0
2

Spójność i logika

0-2 pkt

Ocena, czy praca jest logicznie zbudowana i czy używasz środków językowych do łączenia myśli (linkery, zaimki odniesienia, sygnały przejść). Najniższa punktacja w arkuszu (tylko 2 pkt), a mimo to najczęściej zaniedbywana - brak akapitów lub powtórzony linker od razu kosztuje punkt.

Co liczy się na plus

  • +Wyraźny podział na akapity (zwykle 4 - wstęp, ZA, PRZECIW, konkluzja)
  • +Zróżnicowane linkery (minimum 5-6 różnych w pracy)
  • +Sygnały przejść między akapitami (On the other hand, In conclusion)
  • +Spójne odniesienia zaimkowe (this, these, such, the latter)

Co kosztuje punkty

  • −Brak akapitów - tekst lity jak ściana
  • −Powtarzanie tych samych łączników (And... And... And...)
  • −Argumenty nielogicznie ułożone (przeskakiwanie ZA → PRZECIW → ZA)
3

Zakres językowy

0-3 pkt

Bogactwo słownictwa, struktur gramatycznych i frazeologii. Egzaminator szuka dowodów, że umiesz operować językiem B2/B2+ - nie tylko podstawą.

Co liczy się na plus

  • +Zróżnicowane słownictwo (nie 5 razy 'good'/'bad' - zamiast tego significant, beneficial, detrimental)
  • +Zaawansowane struktury: Mixed Conditionals, Inversion, Reported Speech, Passive
  • +Kolokacje i phrasal verbs (raise concerns, lead to, contribute to)
  • +Sformalizowane zwroty argumentacyjne (it could be argued, proponents claim)

Co kosztuje punkty

  • −Słownictwo poziomu B1 - prosty, powtarzalny zasób
  • −Brak złożonych struktur (tylko Present Simple + Past Simple)
  • −Polonizmy i kalki (make a decision OK, ale nie 'do an exam')
4

Poprawność językowa

0-3 pkt

Liczba i waga błędów gramatycznych, leksykalnych, ortograficznych. CKE patrzy w dwóch wymiarach: poprawność językowa (gramatyka + leksyka) oraz poprawność zapisu (ortografia + interpunkcja). Nieliczne błędy w dobrej pracy nadal dają maksimum.

Co liczy się na plus

  • +Poprawne czasy (Present Perfect vs Past Simple - klasyk!)
  • +Zgodność podmiotu z orzeczeniem
  • +Poprawne przyimki (interested IN, depend ON, look AT)
  • +Ortografia - particularly, government, environment, definitely

Co kosztuje punkty

  • −Błędy w czasach (mieszanie Past z Present Perfect)
  • −Articles (a/the) - klasyczna pułapka dla Polaków
  • −Spelling - autokorekta na egzaminie nie pomoże

Najczęstsze błędy maturzystów

Wzorce powtarzające się w sprawozdaniach CKE z lat 2024-2025. Większość z nich kosztuje punkty w kilku kryteriach jednocześnie - warto je wyeliminować przed egzaminem.

1

Pomylenie rozprawki za i przeciw z opiniującą

Problem

Zdający deklaruje opinię już we wstępie i broni jej, zamiast zbalansowanie przedstawić obie strony.

Fix

Czytaj polecenie 2 razy. „Argumenty za i przeciw” = przedstaw obie strony, opinia opcjonalnie w konkluzji.

2

Powtarzanie tego samego linkera

Problem

Praca wygląda jak: „Firstly... Furthermore... Furthermore... Furthermore... In conclusion”.

Fix

Zrób listę 8-10 linkerów PRZED maturą i ćwicz ich zamienność. Zob. sekcja Zwroty.

3

Argumenty bez uzasadnienia

Problem

Zdający pisze „Social media is bad because people use it too much” - bez przykładu, badania, mechanizmu.

Fix

Każdy argument = teza + 1 zdanie uzasadnienia (For instance / This means that / As a result).

4

Skróty i nieformalny rejestr

Problem

Don't, can't, it's, I'm - skróty łamią formalny rejestr rozprawki i są pierwszą rzeczą, na którą zwraca uwagę egzaminator przy ocenie Zgodności z poleceniem.

Fix

Rozwijaj WSZYSTKIE skróty. Zamiast „I think” - „it could be argued / it appears that”.

5

Nowe argumenty w konkluzji

Problem

Konkluzja zawiera świeży argument, którego nie było wcześniej - łamie strukturę rozprawki.

Fix

Konkluzja = TYLKO podsumowanie i puenta. Jeśli masz nowy pomysł - dodaj go do akapitu ZA/PRZECIW.

6

Niedokładna długość (poniżej 180 lub powyżej 280)

Problem

Praca <180 słów = tracisz 1 pkt za długość. Praca >280 = punkt nadal jest, ale rośnie ryzyko błędów i niespójności.

Fix

Cel: 220-240 słów. Bezpieczna rezerwa w obie strony.

FAQ o czym pamiętać

Najczęstsze pytania o rozprawkę za i przeciw na maturze rozszerzonej z angielskiego - zebrane z konsultacji uczniowskich i Google PAA.

Q.Ile słów powinna mieć rozprawka za i przeciw na maturze rozszerzonej?
A.
Norma to 200-250 wyrazów. Informator CKE dopuszcza bezpieczny przedział 180-280 - w nim dostajesz pełny punkt za podkryterium długości. Mniej niż 160 wyrazów oznacza, że praca będzie oceniona wyłącznie w kryterium Zgodności z poleceniem (pozostałe trzy kryteria automatycznie zero). Cel: okolice 220-240 słów.
Q.Czym różni się rozprawka za i przeciw od opiniującej?
A.
Rozprawka za i przeciw (for and against) przedstawia argumenty obu stron w sposób zbalansowany, a opinia (jeśli pojawia się) tylko w konkluzji. Rozprawka opiniująca (opinion essay) wymaga jasnego stanowiska już we wstępie i obrony go przez całą pracę z kontrargumentem-zaprzeczeniem. Na maturze rozszerzonej polecenie zawsze wskazuje, której formy oczekuje CKE.
Q.Jak punktowana jest rozprawka na maturze rozszerzonej?
A.
Wypowiedź pisemna na rozszerzeniu (Formuła 2023) to maksymalnie 13 punktów: Zgodność z poleceniem (0-5), Spójność i logika (0-2), Zakres językowy (0-3), Poprawność językowa (0-3). Najtrudniejsze do zdobycia są zwykle Zakres i Poprawność - tu różnicują się prace na 70%+ od prac przeciętnych.
Q.Czy mogę użyć skrótów typu don't, it's, I'm w rozprawce?
A.
Nie. Rozprawka maturalna to forma formalna - skróty (contractions) łamią rejestr i mogą obniżyć ocenę w Zgodności z poleceniem (zachowanie formy = element formalny pracy) lub być uznane przez egzaminatora za sygnał ubogiego rejestru w Zakresie językowym. Rozwijaj wszystkie: do not, it is, I am, will not.
Q.Ile akapitów powinna mieć rozprawka za i przeciw?
A.
Standardowo 4 akapity: wstęp z zapowiedzią tematu (bez deklaracji opinii), akapit z argumentami ZA, akapit z argumentami PRZECIW, konkluzja. Czasem dopuszczalna jest struktura 5-akapitowa (rozdzielenie ZA i PRZECIW na 2+2 akapity), ale 4 jest bezpieczniejsze i lepiej czytelne dla egzaminatora.
Q.Czy w konkluzji można wyrazić własną opinię?
A.
Tak, ale ostrożnie. W rozprawce za i przeciw konkluzja zawiera podsumowanie obu stron i opcjonalnie umiarkowaną puentę: balans (both sides have merit), warunek (provided that...), lub łagodnie sformułowane stanowisko (it appears that... on balance). Unikaj kategorycznych deklaracji typu „I strongly believe” - to forma rozprawki opiniującej.
Q.Jakich linkerów warto używać w rozprawce za i przeciw?
A.
Top 7 typów do opanowania: On the one hand / On the other hand (kontrast główny), Furthermore / Moreover / In addition (dodawanie), Nevertheless / Nonetheless (kontrast łagodny), Consequently / As a result (przyczyna-skutek), Despite / In spite of (mimo), Provided that / Unless (warunki), In conclusion / To sum up / All things considered (konkluzja). Zróżnicowanie to główny sygnał dla kryterium Spójność i logika.
Q.Co zrobić, jeśli nie znam słownictwa do tematu?
A.
Strategia awaryjna: pisz w ogólniejszych pojęciach (zamiast specyficznego terminu medycznego - the issue, this phenomenon, such a practice). Używaj parafraz (instead of 'eradicate' - 'remove completely'). Egzaminator NIE odejmuje punktów za nieznajomość specjalistycznego słownictwa, ale ZA słownictwo ubogie i powtarzalne tak. Lepiej napisać zręcznie z mniejszym zasobem niż wymyślać błędne słowa.

Następny krok

Pisanie to 13 z 60 punktów. Sprawdź się na arkuszach CKE.

W hubie matury rozszerzonej znajdziesz 5 oficjalnych arkuszy CKE z lat 2021-2025 z kluczami, 39 artykułów z gramatyki B2, interaktywne demo wszystkich typów zadań oraz kalendarz nauki na 9 miesięcy.

Sprawdź arkusze CKETrenuj testy gramatyki